Η Λέσβος δεν είναι μόνο καλοκαίρι: Οι ευκαιρίες του χειμερινού τουρισμού που παραμένουν ανεκμετάλλευτες

Άρθρο παρέμβασης του Διευθυντή του LesvosPost.com, Στεφάνου Γεώργιου

Υπάρχει ένα ερώτημα που θα έπρεπε να απασχολεί σοβαρά τους ανθρώπους της αυτοδιοίκησης, τους επαγγελματίες του τουρισμού και τους φορείς της Λέσβου: Γιατί ένα νησί με τόσο μεγάλο φυσικό, ιστορικό, πολιτιστικό και γαστρονομικό πλούτο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τον τουρισμό ως μια δραστηριότητα που ουσιαστικά ξεκινά την άνοιξη και τελειώνει με τις πρώτες βροχές του φθινοπώρου;

Η Λέσβος έχει συνηθίσει να επενδύει μεγάλο μέρος της τουριστικής της στρατηγικής στο καλοκαίρι. Οι παραλίες, τα ξενοδοχεία, οι επισκέπτες από το εξωτερικό και η αυξημένη κίνηση των θερινών μηνών αποτελούν διαχρονικά το βασικό της τουριστικό προϊόν.

Όμως το νησί έχει πολύ περισσότερα να προσφέρει.

Και το σημαντικότερο είναι ότι αρκετά από αυτά τα συγκριτικά πλεονεκτήματα μπορούν να αξιοποιηθούν ακριβώς τους μήνες που η τουριστική κίνηση υποχωρεί.

Η Λέσβος δεν χρειάζεται να ανακαλύψει έναν νέο τουριστικό προορισμό. Χρειάζεται να αξιοποιήσει αυτόν που ήδη διαθέτει.

Οι ιαματικές πηγές: Ένας θησαυρός που δεν αξιοποιείται όσο θα έπρεπε

Η Λέσβος διαθέτει ένα σημαντικό φυσικό πλεονέκτημα: τις ιαματικές πηγές της.

Η Εφταλού, ο Πολιχνίτος και η περιοχή του Κόλπου Γέρας αποτελούν σημεία με ιδιαίτερη δυνατότητα ανάπτυξης του θερμαλιστικού τουρισμού.

Σε μια εποχή που ο τουρισμός ευεξίας και αναζήτησης εμπειριών αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία, το νησί θα μπορούσε να διεκδικήσει ένα μερίδιο αυτής της αγοράς.

Δεν αρκεί, όμως, να υπάρχουν ιαματικές πηγές. Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο προϊόν.

Προτείνουμε:

• Δημιουργία οργανωμένων χειμερινών πακέτων θερμαλιστικού τουρισμού.

• Συνεργασία με ξενοδοχεία και καταλύματα για προσφορές διαμονής και λουτροθεραπείας.

• Προβολή των ιαματικών πηγών σε αγορές της Ελλάδας και του εξωτερικού.

• Αναβάθμιση των εγκαταστάσεων και των υποδομών όπου απαιτείται.

• Συνεργασία με τουριστικά γραφεία για οργανωμένες επισκέψεις εκτός θερινής περιόδου.

Η Λέσβος θα μπορούσε να προσελκύει επισκέπτες ακόμη και τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο, εφόσον υπήρχε ένα οργανωμένο και ανταγωνιστικό τουριστικό προϊόν.

Αγιάσος: Μια χειμερινή εμπειρία που μπορεί να γίνει προορισμός

Η Αγιάσος είναι ίσως ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα του χειμερινού τουρισμού που θα μπορούσε να αναπτυχθεί στη Λέσβο.

Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική, τα γραφικά καλντερίμια, ο Ναός της Παναγίας, τα τοπικά προϊόντα, τα καφενεία και η φυσική ομορφιά του ορεινού τοπίου δημιουργούν ένα σκηνικό που μπορεί να προσελκύσει επισκέπτες καθ' όλη τη διάρκεια του χειμώνα.

Γιατί να μην υπάρχουν οργανωμένες χειμερινές εκδρομές στην Αγιάσο;

Γιατί να μην καθιερωθούν θεματικά Σαββατοκύριακα με παραδοσιακή γαστρονομία, τοπικά προϊόντα, πολιτιστικές εκδηλώσεις και περιηγήσεις στο χωριό;

Γιατί να μην αποτελέσει η Αγιάσος έναν σταθερό χειμερινό προορισμό για επισκέπτες από τη Χίο, την Αθήνα και άλλες περιοχές;

Το ίδιο μοντέλο θα μπορούσε να εφαρμοστεί και σε άλλους παραδοσιακούς οικισμούς της Λέσβου.

Μόλυβος και Πέτρα: Δεν πρέπει να κλείνουν τουριστικά μαζί με το καλοκαίρι

Ο Μόλυβος είναι ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους οικισμούς του Αιγαίου.

Το κάστρο, τα πέτρινα σπίτια, τα πλακόστρωτα δρομάκια και η μοναδική αρχιτεκτονική του αποτελούν στοιχεία που δεν χάνουν την αξία τους όταν τελειώνει το καλοκαίρι.

Αντίστοιχα, η Πέτρα, με την Παναγία Γλυκοφιλούσα και το ιδιαίτερο φυσικό της περιβάλλον, μπορεί να αποτελέσει μέρος ενός οργανωμένου χειμερινού τουριστικού προγράμματος.

Η περιοχή της βόρειας Λέσβου θα μπορούσε να αναπτύξει:

• Χειμερινές πολιτιστικές διαδρομές.

• Γαστρονομικά Σαββατοκύριακα.

• Θεματικές εκδρομές σε ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία.

• Οργανωμένες επισκέψεις σε παραδοσιακούς οικισμούς.

• Πακέτα διαμονής με ειδικές χειμερινές τιμές.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν υπάρχουν αξιοθέατα. Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει μια ενιαία προσπάθεια να παραμείνουν οι περιοχές αυτές τουριστικά ενεργές.

Οικοτουρισμός και πεζοπορία: Η Λέσβος έχει ένα τεράστιο πλεονέκτημα

Η Λέσβος διαθέτει ένα εξαιρετικά πλούσιο φυσικό περιβάλλον.

Το Απολιθωμένο Δάσος, το Γεωπάρκο Λέσβου, οι υγρότοποι του Κόλπου Καλλονής, οι ορεινοί όγκοι, τα δάση και οι παραδοσιακοί αγροτικοί οικισμοί μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για την ανάπτυξη ενός διαφορετικού τουριστικού μοντέλου.

Ο χειμώνας και η άνοιξη είναι περίοδοι που προσφέρονται για φυσιολατρικές δραστηριότητες.

Η παρατήρηση πουλιών, η πεζοπορία, η φωτογραφία φύσης και οι οργανωμένες περιηγήσεις μπορούν να προσελκύσουν επισκέπτες με ειδικά ενδιαφέροντα.

Ιδιαίτερα ο ορνιθοτουρισμός, με επίκεντρο τους υγροτόπους της Καλλονής, αποτελεί μια δυνατότητα που αξίζει πολύ μεγαλύτερη προβολή.

Προτείνουμε τη δημιουργία ενός οργανωμένου δικτύου χειμερινών φυσιολατρικών διαδρομών, με ψηφιακούς χάρτες, σήμανση, τοπικούς συνοδούς και συνεργασίες με εξειδικευμένα ταξιδιωτικά γραφεία.

Δεν χρειάζεται να περιμένουμε τον Ιούλιο για να δείξουμε στον επισκέπτη την ομορφιά της Λέσβου.

Γαστρονομικός τουρισμός: Το συγκριτικό πλεονέκτημα που βρίσκεται στο τραπέζι μας

Η Λέσβος έχει μια από τις ισχυρότερες γαστρονομικές ταυτότητες στο Αιγαίο.

Το ελαιόλαδο, το ούζο, η σαρδέλα Καλλονής, τα τυροκομικά προϊόντα, τα τοπικά γλυκά, τα κάστανα της Αγιάσου και η παραδοσιακή κουζίνα αποτελούν ένα ολοκληρωμένο τουριστικό προϊόν.

Και εδώ υπάρχει μια σημαντική ευκαιρία.

Γιατί να μην οργανώνονται κάθε χειμώνα γαστρονομικές εκδηλώσεις σε διαφορετικές περιοχές του νησιού;

Γιατί να μην υπάρχουν επισκέψιμα ελαιοτριβεία, οργανωμένες γευσιγνωσίες ελαιολάδου, επισκέψεις σε ποτοποιίες και τυροκομεία, αλλά και θεματικές διαδρομές γύρω από την τοπική παραγωγή;

Ο επισκέπτης δεν χρειάζεται πάντοτε θάλασσα και παραλία. Πολλές φορές αναζητά αυθεντικές εμπειρίες, τοπικές γεύσεις και επαφή με την καθημερινότητα ενός τόπου.

Αυτό ακριβώς μπορεί να προσφέρει η Λέσβος.

Πολιτιστικός και θρησκευτικός τουρισμός όλο τον χρόνο

Η ιστορία και ο πολιτισμός της Λέσβου αποτελούν ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα.

Η Μυτιλήνη, η Αγιάσος, ο Μανταμάδος, η Μονή Λειμώνος, η Μονή Υψηλού και δεκάδες ακόμη ιστορικά και θρησκευτικά σημεία μπορούν να ενταχθούν σε οργανωμένες διαδρομές.

Παράλληλα, τα μουσεία, οι αρχαιολογικοί χώροι, τα ιστορικά μνημεία και οι πολιτιστικές εκδηλώσεις μπορούν να δημιουργήσουν λόγους επίσκεψης ακόμη και κατά τους μήνες χαμηλής τουριστικής κίνησης.

Θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα ετήσιο πολιτιστικό ημερολόγιο της Λέσβου, με εκδηλώσεις, εκθέσεις, μουσικές βραδιές, τοπικά φεστιβάλ και θεματικά αφιερώματα.

Ένα ημερολόγιο που θα ανακοινώνεται εγκαίρως και θα προβάλλεται οργανωμένα σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Γιατί, όμως, όλα αυτά δεν έχουν αξιοποιηθεί;

Εδώ βρίσκεται το πραγματικό ερώτημα.

Η Λέσβος δεν στερείται φυσικών πόρων, ιστορίας, παραδόσεων ή τουριστικών αξιοθέατων.

Αυτό που φαίνεται να της λείπει είναι ένας ενιαίος, μακροπρόθεσμος και εφαρμόσιμος σχεδιασμός για την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου.

Υπάρχουν συγκεκριμένοι λόγοι που κρατούν πίσω αυτή την προσπάθεια.

1. Η λογική του αποκλειστικά καλοκαιρινού τουρισμού.

Για χρόνια, μεγάλο μέρος της τουριστικής δραστηριότητας έχει οργανωθεί γύρω από τη θερινή περίοδο. Πολλές επιχειρήσεις λειτουργούν εποχικά, με αποτέλεσμα ο επισκέπτης του χειμώνα να δυσκολεύεται να βρει ολοκληρωμένες υπηρεσίες.

2. Η απουσία ενιαίας στρατηγικής.

Η τουριστική προβολή δεν μπορεί να περιορίζεται σε αποσπασματικές εκδηλώσεις και μεμονωμένες δράσεις. Χρειάζεται συνεργασία μεταξύ Περιφέρειας, Δήμων, τουριστικών φορέων, επιχειρηματιών και τοπικών κοινοτήτων.

3. Η ανεπαρκής προβολή των χειμερινών δυνατοτήτων.

Η Λέσβος προβάλλεται κυρίως ως καλοκαιρινός προορισμός. Δεν έχει καταφέρει να δημιουργήσει μια ισχυρή ταυτότητα για τον χειμερινό επισκέπτη.

4. Οι συγκοινωνιακές δυσκολίες.

Η ακτοπλοϊκή και αεροπορική σύνδεση, η συχνότητα των δρομολογίων και το κόστος μετακίνησης επηρεάζουν άμεσα την απόφαση ενός επισκέπτη να ταξιδέψει στο νησί εκτός υψηλής περιόδου.

5. Η έλλειψη οργανωμένων τουριστικών πακέτων.

Δεν αρκεί να διαθέτουμε όμορφα χωριά, μουσεία και ιαματικές πηγές. Χρειάζεται να τα συνδέσουμε σε συγκεκριμένες εμπειρίες με διαμονή, μετακίνηση, δραστηριότητες και ανταγωνιστικές τιμές.

6. Η περιορισμένη συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων.

Ένα ξενοδοχείο, ένα εστιατόριο, ένας παραγωγός και ένας τοπικός επαγγελματίας μπορούν να δημιουργήσουν μαζί ένα πολύ ισχυρότερο τουριστικό προϊόν από ό,τι ο καθένας μόνος του.

Έξι προτάσεις που μπορούν να αλλάξουν την εικόνα

Η συζήτηση δεν πρέπει να παραμείνει στη διαπίστωση του προβλήματος. Η Λέσβος χρειάζεται συγκεκριμένες αποφάσεις.

Ως LesvosPost.com καταθέτουμε έξι προτάσεις:

1. Δημιουργία προγράμματος «Χειμώνας στη Λέσβο».

Ένα ενιαίο τουριστικό πρόγραμμα από τον Νοέμβριο έως τον Μάρτιο, με οργανωμένες διαδρομές, εκδηλώσεις, γαστρονομικές εμπειρίες και ειδικά πακέτα διαμονής.

2. Καθιέρωση χειμερινών Σαββατοκύριακων.

Κάθε μήνα διαφορετική περιοχή του νησιού να βρίσκεται στο επίκεντρο. Ένα Σαββατοκύριακο στην Αγιάσο, ένα στον Μόλυβο, ένα στην Καλλονή, ένα στο Πλωμάρι και ένα στη Μυτιλήνη.

3. Δημιουργία κινήτρων για επιχειρήσεις που παραμένουν ανοιχτές.

Να εξεταστούν προγράμματα ενίσχυσης και συνεργασιών για καταλύματα, εστιατόρια και επιχειρήσεις που επιλέγουν να λειτουργούν και τον χειμώνα.

4. Στοχευμένη διαφημιστική καμπάνια εκτός Λέσβου.

Η προβολή πρέπει να απευθυνθεί στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, στα γειτονικά νησιά, αλλά και σε αγορές του εξωτερικού που ενδιαφέρονται για φυσιολατρικό, πολιτιστικό και γαστρονομικό τουρισμό.

5. Ενίσχυση των θεματικών μορφών τουρισμού.

Ιαματικός τουρισμός, πεζοπορία, παρατήρηση πουλιών, γαστρονομία, θρησκευτικός τουρισμός και πολιτισμός πρέπει να αποτελέσουν βασικούς πυλώνες της χειμερινής τουριστικής στρατηγικής.

6. Δημιουργία ενός μόνιμου φορέα συντονισμού.

Χρειάζεται μια οργανωμένη συνεργασία των αρμόδιων φορέων και της αγοράς, με συγκεκριμένους στόχους, χρονοδιάγραμμα, προϋπολογισμό και ετήσια αξιολόγηση αποτελεσμάτων.

Η Λέσβος δεν μπορεί να περιμένει κάθε χρόνο τον επόμενο Ιούνιο

Ο χειμερινός τουρισμός δεν πρόκειται να λύσει από μόνος του όλα τα προβλήματα της τοπικής οικονομίας.

Μπορεί, όμως, να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, να στηρίξει μικρές επιχειρήσεις, να αυξήσει τον κύκλο εργασιών των επαγγελματιών, να ενισχύσει τα χωριά και να δώσει μεγαλύτερη διάρκεια στην τουριστική δραστηριότητα.

Και υπάρχει κάτι ακόμη πιο σημαντικό: θα μπορούσε να συμβάλει στην αναζωογόνηση περιοχών που σήμερα βλέπουν την οικονομική τους δραστηριότητα να περιορίζεται σημαντικά μετά το τέλος του καλοκαιριού.

Δεν γίνεται να μιλάμε διαρκώς για ανάπτυξη της Λέσβου και την ίδια στιγμή να αφήνουμε αναξιοποίητες δυνατότητες που βρίσκονται μπροστά μας.

Δεν γίνεται να επενδύουμε αποκλειστικά στην εικόνα του καλοκαιρινού νησιού, όταν διαθέτουμε ορεινά χωριά, ιαματικές πηγές, μοναδικούς υγροτόπους, ιστορικά μνημεία, παραδοσιακούς οικισμούς και μια γαστρονομική ταυτότητα που μπορεί να σταθεί σε διεθνές επίπεδο.

Η Λέσβος πρέπει να πάψει να αντιμετωπίζει τον χειμώνα ως μια περίοδο αναμονής μέχρι να επιστρέψουν οι τουρίστες.

Ο χειμώνας μπορεί να γίνει μια δεύτερη τουριστική ευκαιρία για το νησί.

Αρκεί να υπάρξει σχέδιο, συνεργασία και κυρίως πολιτική βούληση.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν η Λέσβος μπορεί να αναπτύξει χειμερινό τουρισμό. Το ερώτημα είναι γιατί, ενώ έχει τόσα πλεονεκτήματα, δεν έχει ακόμη καταφέρει να τον οργανώσει.

Και αυτό είναι ένα ερώτημα που οφείλουμε πλέον να απευθύνουμε σε όλους τους αρμόδιους φορείς.

Στέφανος Γεωργίου
Διευθυντής LesvosPost.com