Κοινή απάντηση των αλιευτικών συλλόγων της Λέσβου στο «Αρχιπέλαγος» για τα προγράμματα LEADER

Τη συνέχιση και ενίσχυση των τοπικών προγραμμάτων αλιείας ζητούν οι επαγγελματίες αλιείς της Λέσβου, υπερασπιζόμενοι τον αναπτυξιακό τους ρόλο και τη συμμετοχή των συλλόγων τους στον σχεδιασμό των δράσεων.

Την έντονη αντίθεσή τους στο δημοσίευμα του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», που δημοσιεύθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2026, εκφράζουν με κοινή δήλωσή τους τρεις συλλογικοί φορείς επαγγελματιών αλιέων της Λέσβου, υποστηρίζοντας ότι η συνολική απαξίωση των τοπικών προγραμμάτων αλιείας παραγνωρίζει τόσο τον θεσμικό τους σκοπό όσο και τον ρόλο των ίδιων των αλιευτικών κοινοτήτων.

Η κοινή δήλωση, με ημερομηνία 15 Οκτωβρίου 2026, απευθύνεται, μεταξύ άλλων, στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, στις αρμόδιες υπηρεσίες διαχείρισης του προγράμματος «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα» (ΠΑΛΥΘ), στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, στην ΕΤΑΛ Α.Ε. και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Οι αλιευτικοί φορείς υπερασπίζονται τη συνέχιση της δράσης «Τοπική Ανάπτυξη με Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων» (ΤΑΠΤοΚ) στην αλιευτική ζώνη του Βορείου Αιγαίου για την περίοδο 2021-2027, τονίζοντας ότι πρόκειται για ένα εργαλείο ολοκληρωμένης τοπικής ανάπτυξης, το οποίο δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην άμεση ενίσχυση του αλιευτικού επαγγέλματος.

«Η φωνή των επαγγελματιών αλιέων δεν μπορεί να παρακάμπτεται»

Σύμφωνα με τους υπογράφοντες, οι σύλλογοι επαγγελματιών αλιέων της Λέσβου συμμετέχουν ενεργά στις Επιτροπές Διαχείρισης των τοπικών προγραμμάτων και στις διαδικασίες διαβούλευσης, καταθέτοντας προτάσεις και αναδεικνύοντας τις ανάγκες των παράκτιων κοινοτήτων.

Όπως επισημαίνουν, επαγγελματίες αλιείς και συλλογικοί φορείς έχουν λάβει χρηματοδότηση για δραστηριότητές τους στο πλαίσιο των προγραμμάτων, ενώ σχεδιάζουν και νέες δράσεις. Για τον λόγο αυτό, υποστηρίζουν ότι η εμπειρία και η άποψή τους πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στον δημόσιο διάλογο για το μέλλον της αλιείας και των παράκτιων περιοχών.

«Καμία οργάνωση δεν μπορεί να προεξοφλεί τη συμφωνία μας με τις θέσεις της. Όταν μια δημόσια παρέμβαση επικαλείται τα συμφέροντα των ψαράδων, οφείλει να ακούει τους ίδιους και τους συλλόγους τους», αναφέρουν χαρακτηριστικά.

Γιατί υπερασπίζονται τα προγράμματα LEADER

Οι αλιευτικοί φορείς υπογραμμίζουν ότι η προσέγγιση LEADER και η τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία των κοινοτήτων αποτελούν εργαλεία που συνδέουν την αλιεία με την οικονομική και κοινωνική ζωή των παράκτιων περιοχών.

Όπως σημειώνουν, η βιωσιμότητα του επαγγελματία αλιέα εξαρτάται και από τις συνθήκες διαβίωσης στον τόπο του, τις τοπικές αγορές, τις υπηρεσίες, τις ευκαιρίες απασχόλησης για τα μέλη της οικογένειάς του και τη δυνατότητα των νέων να παραμείνουν στα χωριά τους.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρουν ως παραδείγματα τη σύνδεση της εστίασης με την τοπική διάθεση αλιευμάτων, την κάλυψη αναγκών των κατοίκων από τοπικές υπηρεσίες και τη δημιουργία επαγγελματικών προοπτικών που μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση ζωντανών παράκτιων κοινοτήτων.

Παράλληλα, επικαλούνται το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για την περίοδο 2021-2027, επισημαίνοντας ότι οι σχετικές προβλέψεις υποστηρίζουν τη βιώσιμη γαλάζια οικονομία και την ανάπτυξη των αλιευτικών περιοχών μέσα από τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.

Τα στοιχεία για τη χρηματοδότηση στη Λέσβο

Στη δήλωσή τους, οι σύλλογοι επικαλούνται την αξιολόγηση της ΕΤΑΛ Α.Ε. του Νοεμβρίου 2025 για το αλιευτικό σκέλος του προγράμματος ΕΤΘΑ της περιόδου 2014-2020.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτουν, ολοκληρώθηκαν 33 ιδιωτικά επενδυτικά σχέδια, με δημόσιες πληρωμές ύψους 1.603.381 ευρώ και συνολική δαπάνη 2.228.758 ευρώ.

Επιπλέον, αναφέρουν 12 υλοποιημένες πράξεις δημόσιου χαρακτήρα, για τις οποίες πραγματοποιήθηκαν πληρωμές ύψους 992.388 ευρώ. Όπως υποστηρίζουν, οι δράσεις αυτές αφορούσαν, μεταξύ άλλων, τη δικτύωση των αλιέων, ζητήματα ασφάλειας στη θάλασσα, περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τον αλιευτικό τουρισμό.

Οι ίδιοι θεωρούν ότι τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν τη συμβολή των τοπικών προγραμμάτων στην οικονομία και στις κοινότητες όπου δραστηριοποιούνται οι επαγγελματίες αλιείς.

Ζητούν ελέγχους, διαφάνεια και λογοδοσία

Οι υπογράφοντες δηλώνουν ότι στηρίζουν τον πλήρη έλεγχο της διαχείρισης των δημόσιων πόρων και την απόδοση ευθυνών σε κάθε περίπτωση που διαπιστώνεται παράβαση. Παράλληλα, υποστηρίζουν ότι, σύμφωνα με τη δική τους ενημέρωση, οι έλεγχοι που έχουν πραγματοποιηθεί στο πρόγραμμα της Λέσβου δεν ανέδειξαν παρατυπίες.

Αναφερόμενοι στο δημοσίευμα του «Αρχιπελάγους» και στην αναφορά που, σύμφωνα με αυτό, κατατέθηκε στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, τονίζουν ότι η υποβολή μιας αναφοράς δεν ισοδυναμεί με διαπιστωμένη παρανομία.

Παράλληλα, επικαλούνται ευρωπαϊκή έκθεση του 2025 για την εφαρμογή του CLLD στις αλιευτικές και παράκτιες κοινότητες, η οποία, όπως αναφέρουν, καταγράφει θετικές πτυχές της συμμετοχικής διαχείρισης και της εφαρμογής του προγράμματος στην Ελλάδα.

Τα αιτήματα των αλιευτικών συλλόγων

Οι τρεις φορείς ζητούν από το Υπουργείο και τις αρμόδιες αρχές να παρουσιάσουν με σαφήνεια τους στόχους, το θεσμικό πλαίσιο, τις χρηματοδοτήσεις και τα αποτελέσματα των τοπικών προγραμμάτων ανά περιοχή.

Παράλληλα, διεκδικούν τη συνέχιση και ενίσχυση της τοπικής ανάπτυξης μέσω του ΠΑΛΥΘ 2021-2027, με ουσιαστική εκπροσώπηση των επαγγελματιών αλιέων, απλούστερες και προσβάσιμες διαδικασίες, καθώς και αξιολόγηση του οφέλους για τους ίδιους, τις οικογένειές τους και τις παράκτιες κοινότητες.

Τέλος, ζητούν επαρκή και στοχευμένα μέτρα για τη βιωσιμότητα της αλιείας, την προστασία των θαλάσσιων πόρων και την παραμονή των επαγγελματιών στον κλάδο, ξεκαθαρίζοντας ότι η ανάγκη ενίσχυσης της αλιευτικής δραστηριότητας δεν πρέπει να οδηγεί στην αποδυνάμωση των προγραμμάτων τοπικής ανάπτυξης.

Τη δήλωση υπογράφουν ο Αλιευτικός Σύλλογος Παράκτιας Επαγγελματικής Αλιείας Δήμου Μυτιλήνης «Ο Άγιος Νικόλαος», με πρόεδρο τον Νικόλαο Βαξεβάνη, ο Αγροτικός Αλιευτικός Σύλλογος Παράκτιας Επαγγελματικής Αλιείας Δήμου Δυτικής Λέσβου «Ο Μάκαρ», με πρόεδρο τον Παναγιώτη Νανίδη, και ο Αλιευτικός Συνεταιρισμός Λέσβου Μέσης Αλιείας, με πρόεδρο τον Μιχάλη Καραντώνη.