Επτά τουρκικά UAV στο Αιγαίο: τι καταγράφηκε και πόσο μακριά μπορούν να επιτηρούν

Επτά τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη καταγράφηκαν την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου στο Αιγαίο, μαζί με ένα αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας ATR‑72. Η δραστηριότητα αναπτύχθηκε στο βορειοανατολικό, κεντρικό και νοτιοανατολικό Αιγαίο.

Σύμφωνα με την καταγραφή που αποδόθηκε στο ΓΕΕΘΑ, τα UAV πραγματοποίησαν 15 παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου και 9 παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών. Το ATR‑72 καταγράφηκε με δύο επιπλέον παραβάσεις. Τα αεροσκάφη αναγνωρίστηκαν και αναχαιτίστηκαν, ενώ δεν αναφέρθηκε εμπλοκή.

Τι σημαίνουν οι παραβάσεις και οι παραβιάσεις

Οι δύο όροι περιγράφουν διαφορετικά πράγματα. Παράβαση στο FIR Αθηνών αφορά κανόνες εναέριας κυκλοφορίας, όπως την είσοδο χωρίς υποβολή σχεδίου πτήσης ή χωρίς την απαιτούμενη επικοινωνία. Παραβίαση του εθνικού εναέριου χώρου αφορά είσοδο στον χώρο που η Ελλάδα θεωρεί εθνικό εναέριο χώρο.

Οι αριθμοί μετρούν περιστατικά ή κινήσεις και όχι κατ’ ανάγκη ισάριθμες πτήσεις ή αεροσκάφη. Ένα UAV μπορεί να καταγραφεί για περισσότερες από μία παραβιάσεις ή παραβάσεις κατά τη διαδρομή του. Η ημερήσια ανακοίνωση δίνει τη συνολική εικόνα, αλλά δεν προσδιορίζει υποχρεωτικά τη διαδρομή και τη συμπεριφορά κάθε αεροσκάφους ξεχωριστά.

Πόσο μακριά μπορούν να «βλέπουν»

Τα τουρκικά UAV τύπου Bayraktar TB2 έχουν σχεδιαστεί για αποστολές επιτήρησης και αναγνώρισης. Μπορούν να μεταφέρουν ηλεκτροοπτικούς και υπέρυθρους αισθητήρες, οι οποίοι μεταδίδουν εικόνα στους χειριστές τους. Αυτό τους επιτρέπει να παρατηρούν θαλάσσιες και χερσαίες περιοχές για παρατεταμένο χρόνο.

Η φράση «βλέπουν πολλά χιλιόμετρα» είναι γενικά σωστή, αλλά δεν σημαίνει ότι μπορούν να αναγνωρίσουν κάθε αντικείμενο από πολύ μεγάλη απόσταση. Άλλο είναι να εντοπιστεί κάτι ως ίχνος ή σχήμα και άλλο να αναγνωριστεί με βεβαιότητα τι είναι. Η απόδοση εξαρτάται από τον αισθητήρα που έχει το συγκεκριμένο αεροσκάφος, το ύψος πτήσης, την ορατότητα, την υγρασία, την κίνηση του στόχου και το μέγεθός του.

Σε τεχνικές αναλύσεις για αισθητήρες που έχουν συνδεθεί με το TB2, η απόσταση οπτικής παρατήρησης στόχων αναφέρεται ως τάξη μεγέθους γύρω στα 20 χιλιόμετρα, με σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με τις συνθήκες. Αυτό δεν αποτελεί εγγυημένη εμβέλεια για κάθε αποστολή. Οι πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις που αναφέρονται κατά καιρούς δεν πρέπει να συγχέονται με την ικανότητα καθαρής αναγνώρισης ενός στόχου.

Χρειάζεται επίσης να ξεχωρίζουμε την εμβέλεια των αισθητήρων από την εμβέλεια πτήσης και την εμβέλεια επικοινωνίας. Ένα UAV μπορεί να πετάξει μακριά από τη βάση του ή να διατηρεί επικοινωνία μέσω διαφορετικού συστήματος, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η κάμερά του αναγνωρίζει αντικείμενα στην ίδια απόσταση.

Τι γνωρίζουμε για τη συγκεκριμένη πτήση

Η δημόσια ημερήσια καταγραφή αναφέρει αριθμό αεροσκαφών, περιοχή δραστηριότητας και περιστατικά παραβάσεων και παραβιάσεων. Δεν δημοσιοποιεί ποιον ακριβώς αισθητήρα έφερε κάθε UAV, τι παρατήρησε ή ποια ήταν η απόσταση παρατήρησης. Επομένως, δεν προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία ότι τα επτά UAV παρακολουθούσαν συγκεκριμένες εγκαταστάσεις ή στόχους, ούτε ότι «έβλεπαν» συγκεκριμένα σημεία από κάποια γνωστή απόσταση.

Το ασφαλές συμπέρασμα είναι ότι η Τουρκία διατήρησε έντονη παρουσία μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε πολλές περιοχές του Αιγαίου εκείνη την ημέρα. Τα UAV μπορούν να προσφέρουν παρατεταμένη επιτήρηση από απόσταση, όμως οι ακριβείς δυνατότητες κάθε πτήσης δεν μπορούν να εξαχθούν μόνο από τον αριθμό των αεροσκαφών και τις καταγεγραμμένες παραβιάσεις.