Λέσβος: Σχέδιο για αξιοποίηση τοπικού κρέατος από ελεγμένες κτηνοτροφικές μονάδες στη σίτιση μεταναστών – Στο επίκεντρο η στήριξη των κτηνοτρόφων

Πρωτοβουλία των υπουργείων Αγροτικής Ανάπτυξης και Μετανάστευσης – Ποια ζώα θα μπορούν να οδηγηθούν σε σφαγή, τι προβλέπεται για τους ελέγχους και πώς θα αξιοποιείται το κρέας

Ένα σχέδιο με ιδιαίτερη σημασία για την κτηνοτροφία της Λέσβου εξετάζουν το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, με αντικείμενο την αξιοποίηση κρέατος από ελεγμένες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις του νησιού για την παρασκευή γευμάτων που θα διατίθενται στις δομές φιλοξενίας μεταναστών.

Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για τον πρωτογενή τομέα της Λέσβου, καθώς η εμφάνιση του αφθώδους πυρετού και τα περιοριστικά μέτρα που ακολούθησαν έχουν δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στην εμπορική διάθεση των κτηνοτροφικών προϊόντων.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδόθηκαν από το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, στελέχη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης αναφέρουν ότι εξετάζεται η δυνατότητα αξιοποίησης κρέατος από εκτροφές στις οποίες δεν έχουν επιβεβαιωθεί κρούσματα αφθώδους πυρετού.

Στόχος είναι να δημιουργηθεί μια ελεγχόμενη διαδικασία που θα μπορούσε αφενός να προσφέρει διέξοδο διάθεσης της παραγωγής στους κτηνοτρόφους της Λέσβου και αφετέρου να καλύψει μέρος των αναγκών σίτισης των δομών φιλοξενίας.

Ποιες κτηνοτροφικές μονάδες θα μπορούν να συμμετέχουν

Το σχέδιο προβλέπει ότι δεν θα μπορούν να συμμετέχουν όλες οι κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.

Βασική προϋπόθεση είναι τα ζώα να προέρχονται αποκλειστικά από εκτροφές στις οποίες δεν έχουν επιβεβαιωθεί κρούσματα αφθώδους πυρετού και οι οποίες πληρούν τις προβλεπόμενες κτηνιατρικές προϋποθέσεις.

Επιπλέον, προβλέπονται εργαστηριακοί έλεγχοι μέσα στο δεκαήμερο που προηγείται της σφαγής, καθώς και προηγούμενη έγκριση από τις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές.

Η μετακίνηση των ζώων και η δυνατότητα σφαγής τους θα εξαρτώνται από τα ισχύοντα υγειονομικά μέτρα και την αξιολόγηση του κινδύνου διασποράς της νόσου.

Αντίθετα, ζώα από εκτροφές στις οποίες έχουν επιβεβαιωθεί κρούσματα αφθώδους πυρετού αποκλείονται από τη συγκεκριμένη διαδικασία. Για αυτές τις περιπτώσεις εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα μέτρα αντιμετώπισης της νόσου, συμπεριλαμβανομένης της υγειονομικής θανάτωσης, σύμφωνα με τις αποφάσεις των αρμόδιων αρχών.

Τι θα γίνεται με το κρέας μετά τη σφαγή

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το μοντέλο διαχείρισης του κρέατος που περιλαμβάνει ο υπό εξέταση σχεδιασμός.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, τα σφάγια θα μεταφέρονται μέσα σε σφραγισμένους περιέκτες σε εγκεκριμένες μονάδες μεταποίησης κρέατος με κωδικό IMP, οι οποίες λειτουργούν στη Λέσβο.

Στις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις προβλέπεται να πραγματοποιούνται:

• Η παραλαβή του κρέατος.

• Η προσωρινή αποθήκευσή του.

• Η προβλεπόμενη θερμική επεξεργασία.

• Η κατάψυξη των τελικών προϊόντων.

Η θερμική επεξεργασία αποτελεί κρίσιμο στάδιο της διαδικασίας, καθώς θα πρέπει να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την αδρανοποίηση του ιού του αφθώδους πυρετού.

Παράλληλα, θα πρέπει να εφαρμόζονται όλα τα προβλεπόμενα μέτρα βιοασφάλειας, ιχνηλασιμότητας και ασφάλειας τροφίμων.

Μετά την ολοκλήρωση της μεταποίησης και εφόσον εξασφαλιστούν οι απαιτούμενες εγκρίσεις, θα εξεταστεί η αξιοποίηση των παραγόμενων γευμάτων για τις ανάγκες σίτισης στις δομές φιλοξενίας μεταναστών.

Γιατί δίνεται έμφαση στην απόσταση των εκτροφών από τα σφαγεία

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο του σχεδίου αφορά τις μετακινήσεις των ζώων.

Στις ζώνες προστασίας και επιτήρησης της Λέσβου εξακολουθούν να ισχύουν αυστηροί περιορισμοί, καθώς βασικός στόχος των κτηνιατρικών αρχών είναι να αποτραπεί η περαιτέρω εξάπλωση του αφθώδους πυρετού.

Το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα εξαιρέσεων για μετακινήσεις ζώων προς άμεση σφαγή, υπό συγκεκριμένες και αυστηρές προϋποθέσεις.

Κάθε μετακίνηση απαιτεί προηγούμενη έγκριση των αρμόδιων κτηνιατρικών αρχών και αξιολόγηση κινδύνου.

Μάλιστα, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που μεταφέρθηκε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, προτεραιότητα θα μπορούσε να δοθεί σε κτηνοτροφικές μονάδες που βρίσκονται κοντά στα σφαγεία, ώστε να περιοριστούν οι απαραίτητες μετακινήσεις.

Ο αφθώδης πυρετός και οι επιπτώσεις στην οικονομία της Λέσβου

Η εμφάνιση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο επιβεβαιώθηκε τον Μάρτιο του 2026, με αποτέλεσμα να ενεργοποιηθούν έκτακτα μέτρα περιορισμού και εκρίζωσης της νόσου.

Πρόκειται για ιδιαίτερα μεταδοτική ιογενή ασθένεια που προσβάλλει ζώα όπως τα βοοειδή, τα αιγοπρόβατα και τους χοίρους.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επισημάνει ότι η νόσος μπορεί να εξαπλωθεί ταχύτατα, ακόμη και πριν εμφανιστούν κλινικά συμπτώματα, γεγονός που δικαιολογεί τους αυστηρούς περιορισμούς στις μετακινήσεις ζώων και ζωικών προϊόντων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο αφθώδης πυρετός δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο και δεν αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία. Ωστόσο, οι οικονομικές επιπτώσεις για τις περιοχές όπου εμφανίζεται μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικές.

Για τη Λέσβο, όπου η κτηνοτροφία και η τυροκομία αποτελούν βασικούς πυλώνες της τοπικής οικονομίας, οι περιορισμοί στη διακίνηση προϊόντων έχουν δημιουργήσει ένα επιπλέον πρόβλημα για τους παραγωγούς.

Τι παραμένει ανοιχτό

Παρά το ενδιαφέρον που παρουσιάζει η συγκεκριμένη πρωτοβουλία, υπάρχουν ακόμη αρκετά ζητήματα που δεν έχουν αποσαφηνιστεί.

Μέχρι στιγμής, δεν έχει ανακοινωθεί:

• Πόσες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις της Λέσβου θα μπορούν να συμμετέχουν.

• Πόσα ζώα ή πόσες ποσότητες κρέατος θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν.

• Ποιες ακριβώς μονάδες μεταποίησης θα αναλάβουν τη διαδικασία.

• Σε ποιες δομές φιλοξενίας θα διατίθενται τα γεύματα.

• Ποιο θα είναι το οικονομικό όφελος για τους κτηνοτρόφους και με ποιον τρόπο θα καθορίζεται η τιμή αγοράς.

• Πότε αναμένεται να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες εγκρίσεις και να ξεκινήσει η εφαρμογή του σχεδίου.

Πρόκειται για κρίσιμα στοιχεία, καθώς από αυτά θα εξαρτηθεί εάν η συγκεκριμένη πρωτοβουλία θα αποτελέσει μια ουσιαστική διέξοδο για την τοπική κτηνοτροφία ή μια περιορισμένης έκτασης παρέμβαση.

Μια πιθανή διέξοδος για την τοπική παραγωγή

Η αξιοποίηση τοπικού κρέατος για τη σίτιση των δομών φιλοξενίας μεταναστών αποτελεί μια πρόταση που συνδέει την τοπική παραγωγή με συγκεκριμένες ανάγκες που υπάρχουν ήδη στο νησί.

Το ζητούμενο πλέον είναι εάν ο σχεδιασμός θα περάσει από το επίπεδο της εξέτασης στην πράξη, με σαφείς όρους συμμετοχής για τους κτηνοτρόφους, διαφανή διαδικασία προμήθειας και απόλυτη τήρηση των κτηνιατρικών κανόνων.

Για τη Λέσβο, όπου ο πρωτογενής τομέας εξακολουθεί να δοκιμάζεται, κάθε οργανωμένη δυνατότητα διάθεσης της τοπικής παραγωγής αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Το LesvosPost.com θα παρακολουθεί την εξέλιξη του σχεδίου και τις αποφάσεις των αρμόδιων υπουργείων.