ΡΕΠΟΡΤΑΖ | Αδήλωτη εργασία στη Λέσβο: Η αθέατη οικονομία του νησιού – Χωρίς ένσημα, με μισθούς στο χέρι και εργαζόμενους που δεν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους
Από τις καφετέριες και τα εστιατόρια μέχρι τα ξενοδοχεία, τις οικοδομές, τα εμπορικά καταστήματα και τις αγροτικές εργασίες, η αδήλωτη και υποδηλωμένη εργασία παραμένει ένα ζήτημα που απασχολεί την ελληνική αγορά εργασίας και αφορά άμεσα και τη Λέσβο.
Εργαζόμενοι χωρίς ένσημα, υπάλληλοι που δηλώνονται για λιγότερες ώρες από όσες πραγματικά δουλεύουν και μισθοί που καταβάλλονται εν μέρει «στο χέρι» συνθέτουν μια πραγματικότητα που δύσκολα αποτυπώνεται στους επίσημους αριθμούς.
Το LesvosPost εξετάζει τα διαθέσιμα στοιχεία και καταγράφει τις βασικές διαστάσεις του προβλήματος.
Τα στοιχεία που αποκαλύπτουν το μέγεθος του προβλήματος
Σύμφωνα με την Επιθεώρηση Εργασίας, το 2025 πραγματοποιήθηκαν πανελλαδικά 82.412 έλεγχοι και επιβλήθηκαν πρόστιμα συνολικού ύψους 53,46 εκατομμυρίων ευρώ.
Από αυτούς τους ελέγχους προέκυψαν 1.359 παραβάσεις αδήλωτης εργασίας, με πρόστιμα 15,61 εκατομμυρίων ευρώ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία του 2024 για τους κλάδους στους οποίους εντοπίστηκαν αδήλωτοι εργαζόμενοι. Η εστίαση βρέθηκε στην πρώτη θέση με 573 περιπτώσεις, ενώ ακολούθησαν το λιανικό εμπόριο με 120 και το χονδρικό εμπόριο με 76.
Τα στοιχεία αφορούν ολόκληρη τη χώρα και όχι αποκλειστικά τη Λέσβο.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για τη Λέσβο
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, οι μισθωτοί εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα της Περιφερειακής Ενότητας Λέσβου έφτασαν τους 10.106 το 2024, έναντι 6.011 το 2013. Πρόκειται για αύξηση περίπου 68%.
Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, το 2025 καταγράφηκαν στη Λέσβο 16.464 προσλήψεις και 16.337 αποχωρήσεις, με το ετήσιο ισοζύγιο να διαμορφώνεται σε μόλις 127 θέσεις εργασίας.
Οι αριθμοί αποτυπώνουν την έντονη κινητικότητα της τοπικής αγοράς εργασίας, ιδιαίτερα σε μια οικονομία με ισχυρή εποχικότητα.
Δεν αποτελούν, ωστόσο, ένδειξη αδήλωτης εργασίας.
Πού χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή
Στη Λέσβο, η έρευνα για την αδήλωτη εργασία αφορά κυρίως κλάδους με αυξημένες ανάγκες προσωπικού και εποχική απασχόληση.
Στην εστίαση και τον τουρισμό, το ζήτημα αφορά εργαζομένους χωρίς δήλωση πρόσληψης, αδήλωτες υπερωρίες και πραγματικά ωράρια που ενδέχεται να διαφέρουν από τα δηλωμένα.
Στις οικοδομές και στις τεχνικές εργασίες, σημαντικό ζήτημα αποτελεί η ασφαλιστική κάλυψη όσων απασχολούνται σε εργοτάξια και ανακαινίσεις.
Αντίστοιχα, στον αγροτικό τομέα, οι εποχικές ανάγκες για συγκομιδή και άλλες εργασίες καθιστούν αναγκαίο τον έλεγχο της νόμιμης απασχόλησης.
Μια ακόμη μορφή παραβατικότητας είναι η υποδηλωμένη εργασία. Πρόκειται για περιπτώσεις όπου κάποιος εμφανίζεται ασφαλισμένος για τέσσερις ώρες, αλλά στην πραγματικότητα εργάζεται οκτώ ή λαμβάνει μέρος του μισθού του εκτός μισθοδοσίας.
Τι χάνει ο εργαζόμενος
Η εργασία χωρίς πλήρη ασφαλιστική κάλυψη έχει άμεσες και μακροπρόθεσμες συνέπειες.
Ο εργαζόμενος μπορεί να χάσει ασφαλιστικές ημέρες, συντάξιμο χρόνο, νόμιμες υπερωριακές αμοιβές και σημαντικά εργασιακά δικαιώματα.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη σοβαρότερο σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος, καθώς μπορεί να δημιουργηθούν πρόσθετες δυσκολίες στην απόδειξη της πραγματικής απασχόλησης.
Η νομοθεσία προβλέπει πρόστιμο 10.500 ευρώ για κάθε αδήλωτο εργαζόμενο, ενώ σε περίπτωση υποτροπής το ποσό μπορεί να φτάσει τα 31.500 ευρώ.
Το μεγάλο κενό στα στοιχεία της Λέσβου
Παρά τα διαθέσιμα πανελλαδικά δεδομένα, δεν εντοπίσαμε δημοσιευμένο αναλυτικό απολογισμό που να παρουσιάζει πόσοι αδήλωτοι εργαζόμενοι εντοπίστηκαν αποκλειστικά στη Λέσβο, πόσες επιχειρήσεις τιμωρήθηκαν και ποιοι κλάδοι εμφάνισαν τις περισσότερες παραβάσεις.
Έτσι, παραμένει αναπάντητο ένα βασικό ερώτημα: πόση είναι πραγματικά η έκταση της αδήλωτης εργασίας στο νησί;
Η δημοσιοποίηση των στοιχείων των τοπικών ελέγχων θα μπορούσε να δώσει μια σαφέστερη εικόνα για την κατάσταση στην αγορά εργασίας της Λέσβου.
Η αδήλωτη εργασία δεν στερεί μόνο ένσημα από τους εργαζομένους. Δημιουργεί άνισους όρους ανταγωνισμού για τις νόμιμες επιχειρήσεις και επιβαρύνει συνολικά την τοπική οικονομία. Και αυτό είναι ένα ζήτημα που αξίζει να φωτιστεί με πραγματικά στοιχεία.
Έρευνα – Ρεπορτάζ LesvosPost.com


ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ