Μείωση ΦΠΑ, φθηνότερα εισιτήρια και μέτρα στήριξης των οικογενειών – Ολοκληρωμένη πρόταση από την «ΕΛΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ»

Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο παρεμβάσεων για τη μείωση του κόστους διαβίωσης, την ενίσχυση των οικογενειών και τη στήριξη της τοπικής οικονομίας της Λέσβου καταθέτει ο Σύλλογος Εθελοντισμού και Αλληλεγγύης «ΕΛΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ», απευθύνοντας συγκεκριμένες προτάσεις προς την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, τους δύο Δήμους του νησιού, τη Γενική Γραμματεία Νησιωτικής Πολιτικής και τους βουλευτές της Λέσβου.

Με έγγραφο που υπογράφει ο πρόεδρος του Συλλόγου, Παναγιώτης Λύμπος, στις 2 Νοεμβρίου 2026, ζητείται η διαμόρφωση ενός οργανωμένου σχεδίου στήριξης των κατοίκων, με παρεμβάσεις που αφορούν τη φορολογία, την ενέργεια, τις μεταφορές, τη στέγαση, την απασχόληση και τις κοινωνικές υπηρεσίες.

Όπως επισημαίνει ο Σύλλογος, το αυξημένο κόστος τροφίμων, ενέργειας, κατοικίας και μετακινήσεων επιβαρύνει ολοένα περισσότερο τα νοικοκυριά, ενώ η πληθυσμιακή συρρίκνωση και η φυγή νέων ανθρώπων δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στην κοινωνική και οικονομική συνοχή του νησιού.

Ζητούν πρόσθετες φορολογικές ελαφρύνσεις και μείωση του κόστους ζωής

Στην πρώτη ενότητα της πρότασης τίθεται το ζήτημα της φορολογικής επιβάρυνσης των κατοίκων της Λέσβου.

Ο Σύλλογος ζητά να εξεταστεί η περαιτέρω μείωση του ΦΠΑ σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, όπου αυτό επιτρέπεται από το ευρωπαϊκό και εθνικό πλαίσιο, αλλά και να ενισχυθούν οι έλεγχοι ώστε οι φορολογικές μειώσεις να περνούν πραγματικά στις τελικές τιμές.

Παράλληλα, προτείνει:

• Στοχευμένα μέτρα για οικογένειες με παιδιά και νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων.
• Πρόσθετη στήριξη συνταξιούχων.
• Μέτρα περιορισμού του ενεργειακού κόστους και της θέρμανσης.
• Ειδική καταγραφή και σύγκριση του κόστους βασικών αγαθών στη Λέσβο με την ηπειρωτική Ελλάδα.

Ο Σύλλογος αναγνωρίζει ότι οι φορολογικές παρεμβάσεις απαιτούν αποφάσεις σε εθνικό ή και ευρωπαϊκό επίπεδο και δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν απευθείας από ένα περιφερειακό πρόγραμμα ΕΣΠΑ.

Στο επίκεντρο το Μεταφορικό Ισοδύναμο και τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο κόστος των μεταφορών, το οποίο επηρεάζει τόσο τους μόνιμους κατοίκους όσο και τις επιχειρήσεις του νησιού.

Η «ΕΛΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ζητά την αναθεώρηση και ενίσχυση του Μεταφορικού Ισοδύναμου, πρόσθετα μέτρα για τη μείωση του κόστους των ακτοπλοϊκών μετακινήσεων των μόνιμων κατοίκων, καθώς και παρεμβάσεις για τη μεταφορά τροφίμων, φαρμάκων και άλλων βασικών αγαθών.

Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία συστήματος τακτικής παρακολούθησης των τιμών και των μεταφορικών επιβαρύνσεων, ώστε να καταγράφεται με πραγματικά στοιχεία το πρόσθετο κόστος που συνεπάγεται η νησιωτικότητα.

Στο τραπέζι η αξιοποίηση εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ από το ΕΣΠΑ

Ένα σημαντικό μέρος της πρότασης αφορά την αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.

Ο Σύλλογος επικαλείται το Περιφερειακό Πρόγραμμα «Βόρειο Αιγαίο» 2021-2027, συνολικού προϋπολογισμού δημόσιας δαπάνης 394,019 εκατομμυρίων ευρώ, και ζητά από την Περιφέρεια και τους δύο Δήμους να καταγράψουν τις διαθέσιμες χρηματοδοτικές δυνατότητες, τα έργα που μπορούν να ενταχθούν και τις ανάγκες που παραμένουν ακάλυπτες.

Στην πρόταση περιλαμβάνονται τέσσερα βασικά χρηματοδοτικά εργαλεία:

• Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ): Για κοινωνικές υποδομές, ενεργειακή αναβάθμιση δημόσιων κτιρίων, προσβασιμότητα και ενίσχυση της επιχειρηματικότητας.
• Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο: Για κοινωνική ένταξη, απασχόληση, κατάρτιση και υποστήριξη ευάλωτων ομάδων.
• LEADER / ΤΑΠΤοΚ Λέσβου: Για τοπική ανάπτυξη, ενίσχυση της παραγωγής και αναβάθμιση υποδομών.
• Πρόγραμμα Αλιείας, Υδατοκαλλιέργειας και Θάλασσας 2021-2027: Για την ενίσχυση των παράκτιων και αλιευτικών κοινοτήτων.

Δομές αστέγων, τηλεφροντίδα ηλικιωμένων και αντιμετώπιση της παιδικής φτώχειας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προτάσεις για την αξιοποίηση κοινωνικών προγραμμάτων που βρίσκονται σε εξέλιξη ή έχουν προγραμματιστεί.

Συγκεκριμένα, ο Σύλλογος ζητά:

• Να εξεταστεί η αξιοποίηση της προγραμματισμένης δράσης για τη δημιουργία δομών αστέγων, με προϋπολογισμό πρόσκλησης 1 εκατομμυρίου ευρώ.
• Να αξιολογηθεί η συμμετοχή της Περιφέρειας στη δράση τηλεφροντίδας και κατ' οίκον παρακολούθησης ηλικιωμένων, με προϋπολογισμό πρόσκλησης 2,25 εκατομμυρίων ευρώ και καταληκτική ημερομηνία 25 Νοεμβρίου 2026.
• Να προετοιμαστούν προτάσεις για την αντιμετώπιση της παιδικής φτώχειας.
• Να διερευνηθούν δυνατότητες χρηματοδότησης κοινωνικών δομών και υπηρεσιών για οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά.

Προσιτή κατοικία και κίνητρα για νέες θέσεις εργασίας

Στο σχέδιο περιλαμβάνονται επίσης παρεμβάσεις για το στεγαστικό ζήτημα, το οποίο αποτελεί πλέον σημαντική πρόκληση για εργαζομένους, νέους και οικογένειες στη Λέσβο.

Μεταξύ άλλων προτείνεται η αξιοποίηση δημόσιων και δημοτικών ακινήτων για τη δημιουργία προσιτής κατοικίας, καθώς και η ανακαίνιση κλειστών κατοικιών με όρους που θα διασφαλίζουν τη διάθεσή τους για μακροχρόνια μίσθωση.

Παράλληλα, ζητούνται ειδικά μέτρα στήριξης για νέους εργαζομένους, εκπαιδευτικούς, υγειονομικούς, οικογένειες και φοιτητές, αλλά και κίνητρα για μικρές επιχειρήσεις που δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας.

Στην ίδια ενότητα περιλαμβάνεται η ενίσχυση της κτηνοτροφίας, της γεωργίας, της αλιείας, της μεταποίησης και των τοπικών προϊόντων.

Ζητούν κοινή ομάδα εργασίας και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα

Το πιο ουσιαστικό σκέλος της παρέμβασης αφορά τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να προχωρήσουν οι προτάσεις.

Ο Σύλλογος ζητά τη συγκρότηση κοινής ομάδας εργασίας με τη συμμετοχή της Γενικής Γραμματείας Νησιωτικής Πολιτικής, της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και των Δήμων Μυτιλήνης και Δυτικής Λέσβου.

Επιπλέον, προτείνει:

1. Κατάρτιση καταλόγου ώριμων έργων και κοινωνικών παρεμβάσεων.
2. Δημιουργία πίνακα χρηματοδοτικών ευκαιριών με προϋπολογισμούς, προθεσμίες και προϋποθέσεις.
3. Διεκδίκηση πρόσθετων εθνικών πόρων για μέτρα που δεν μπορούν να καλυφθούν από ευρωπαϊκά προγράμματα.
4. Αξιοποίηση της τεχνικής βοήθειας για την προετοιμασία μελετών και φακέλων χρηματοδότησης.

Παρέμβαση ζητείται και από τους τρεις βουλευτές της Λέσβου

Ο Σύλλογος απευθύνεται ξεχωριστά στους βουλευτές του νομού, Χαράλαμπο Αθανασίου, Μαρία Κομνηνάκα και Παναγιώτη Παρασκευαΐδη, ζητώντας να αναλάβουν ενεργό κοινοβουλευτικό ρόλο.

Μεταξύ των αιτημάτων είναι η κατάθεση ερωτήσεων προς τα αρμόδια υπουργεία για το κόστος διαβίωσης και τις επιπτώσεις της νησιωτικότητας, η διεκδίκηση πρόσθετων φορολογικών και μεταφορικών ελαφρύνσεων και η παρέμβαση για την επιτάχυνση των ευρωπαϊκών και εθνικών χρηματοδοτήσεων.

«Η Λέσβος δεν χρειάζεται άλλες γενικές διαπιστώσεις»

Στο καταληκτικό μήνυμά του, ο Σύλλογος «ΕΛΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» υπογραμμίζει ότι η Λέσβος χρειάζεται συγκεκριμένο σχέδιο, συνεργασία και μετρήσιμα αποτελέσματα, αντί για γενικές διαπιστώσεις σχετικά με τα προβλήματα του νησιού.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στην επιστολή του, η κοινωνική πολιτική δεν μπορεί να εξαντλείται στην καταγραφή των αναγκών, αλλά οφείλει να δημιουργεί πραγματικές λύσεις.

Η πρόταση έχει αποσταλεί στους αρμόδιους φορείς και στους τρεις βουλευτές της Λέσβου, με τον Σύλλογο να ζητά να αντιμετωπιστεί η στήριξη του νησιού ως κοινή διεκδίκηση, πέρα από κομματικές διαφορές.

Το ζητούμενο πλέον είναι αν οι αρμόδιοι φορείς θα καθίσουν στο ίδιο τραπέζι, ώστε οι προτάσεις για φθηνότερη καθημερινότητα, καλύτερη στέγαση και ουσιαστική στήριξη των οικογενειών να αποκτήσουν συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και πρακτικό αντίκρισμα.