Λέσβος: Καμπανάκι για την υφαλμύρωση, τον Κόλπο Καλλονής και τη γεωθερμία της Στύψης – Τι καταγράφει η Περιφέρεια


Σημαντικές περιβαλλοντικές επισημάνσεις για το νησί περιλαμβάνονται στην απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου για το αναπτυξιακό πρόγραμμα 2026-2030. Στο επίκεντρο η προστασία των υπόγειων υδάτων, οι πιέσεις στον Κόλπο Καλλονής, η κτηνοτροφία και η διάβρωση της παραλίας της Σκάλας Ερεσού.

Μια σειρά από σημαντικά περιβαλλοντικά ζητήματα που αφορούν άμεσα τη Λέσβο καταγράφονται στην απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου, με αριθμό 91/2026, η οποία αφορά τη γνωμοδότηση επί της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του Περιφερειακού Προγράμματος Ανάπτυξης για την περίοδο 2026-2030.

Το έγγραφο, που αναρτήθηκε στη Διαύγεια, περιλαμβάνει επισημάνσεις για την κατάσταση των φυσικών πόρων στα νησιά, αλλά και ειδικές αναφορές σε περιοχές της Λέσβου που αντιμετωπίζουν περιβαλλοντικές πιέσεις.

Η απόφαση εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία, με 31 ψήφους υπέρ και 4 κατά, ενώ η θετική γνωμοδότηση συνοδεύεται από 12 παρατηρήσεις και προϋποθέσεις που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος.

Υφαλμύρωση στον Κόλπο Καλλονής

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που καταγράφονται αφορά την κατάσταση των υπόγειων υδάτων.

Σύμφωνα με τη μελέτη, φαινόμενα υφαλμύρωσης του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα έχουν εντοπιστεί σε διάφορες περιοχές, μεταξύ των οποίων και η παράκτια ζώνη του Κόλπου Καλλονής.

Πρόκειται για ένα ζήτημα με ιδιαίτερη σημασία για την αγροτική παραγωγή, την άρδευση και την επάρκεια των υδάτινων πόρων.

Η Περιφέρεια επισημαίνει την ανάγκη ενίσχυσης των υποδομών για τον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα, με μικρά φράγματα και δεξαμενές συλλογής όμβριων υδάτων, αντί της αποκλειστικής εξάρτησης από ενεργοβόρες λύσεις αφαλάτωσης.

Παράλληλα, ζητείται η προστασία των υπόγειων υδάτων από την υπεράντληση και η εξέταση περιορισμών στις γεωτρήσεις σε περιοχές που κινδυνεύουν από υφαλμύρωση.

Ανησυχία για τον Κόλπο Καλλονής και τη χρήση συρόμενων εργαλείων

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον Κόλπο Καλλονής, έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς και παραγωγικούς πόρους της Λέσβου.

Στο επίσημο κείμενο επισημαίνονται οι πιθανοί κίνδυνοι από τη χρήση βαριών συρόμενων αλιευτικών εργαλείων, όπως οι δράγες, που μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές επιπτώσεις στον θαλάσσιο πυθμένα.

Συγκεκριμένα, γίνεται αναφορά στην καταστροφή των λιβαδιών Ποσειδωνίας, στην υποβάθμιση του βενθικού οικοσυστήματος και στην αναμόχλευση των ιζημάτων, με πιθανές συνέπειες για τη θαλάσσια ζωή και την οστρακοπαραγωγή.

Ο Κόλπος Καλλονής φιλοξενεί σημαντικό πλούτο οστρακοειδών, όπως χάβαρα, κυδώνια και καλόγνωμες, ενώ αποτελεί βασική πηγή εισοδήματος για επαγγελματίες της περιοχής.

Η Περιφέρεια ζητά τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου σχεδίου διαχείρισης του κόλπου, το οποίο θα συνδυάζει την προστασία του οικοσυστήματος με τη βιώσιμη και ελεγχόμενη αλιευτική δραστηριότητα, χωρίς οριζόντιες απαγορεύσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε οικονομική ασφυξία τις οικογένειες των επαγγελματιών.

Στο επίκεντρο και η γεωθερμία της Στύψης

Ένα ακόμη ζήτημα που αφορά άμεσα τη Λέσβο είναι η αξιοποίηση του γεωθερμικού πεδίου της Στύψης.

Στο κείμενο αναγνωρίζεται το σημαντικό γεωθερμικό δυναμικό του νησιού, ενώ γίνεται αναφορά στη δυνατότητα ανάπτυξης επενδύσεων από τη ΔΕΗ Ανανεώσιμες.

Ωστόσο, τίθεται ως βασική προϋπόθεση η ύπαρξη αυστηρών εγγυήσεων για την προστασία των υπόγειων υδάτων από ενδεχόμενη θερμική ή χημική επιβάρυνση.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι οι εγκαταστάσεις δεν θα πρέπει να αλλοιώσουν τον αγροτικό χαρακτήρα και το φυσικό τοπίο της περιοχής.

Αναφορά στη διάβρωση της παραλίας της Σκάλας Ερεσού

Στο ίδιο έγγραφο καταγράφεται και ένα ζήτημα που απασχολεί εδώ και χρόνια την τοπική κοινωνία της Ερεσού.

Πρόκειται για τη διάβρωση των ακτών, με τη Σκάλα Ερεσού να αναφέρεται χαρακτηριστικά ως μία από τις περιοχές όπου παρουσιάζονται σοβαρά προβλήματα.

Στην τοποθέτησή του, ο επικεφαλής της παράταξης «Νέα Δυναμική», Θεόδωρος Βαλσαμίδης, υπογράμμισε την ανάγκη να μελετηθούν λύσεις για την προστασία των ακτών, προτείνοντας παράλληλα συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών.

Η αναφορά έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ερεσό, καθώς η προστασία της παραλίας συνδέεται άμεσα με το φυσικό περιβάλλον, τον τουρισμό και την οικονομική δραστηριότητα της περιοχής.

Λύματα και περιβαλλοντικές πιέσεις σε Γέρα και Ντίπι-Λάρσος

Στις περιβαλλοντικές επισημάνσεις περιλαμβάνονται επίσης αναφορές σε τοπικά προβλήματα από την ανεξέλεγκτη απόρριψη αποβλήτων βιομηχανικών μονάδων.

Ως περιοχές ενδιαφέροντος αναφέρονται ο Κόλπος Γέρας, ο υγρότοπος Ντίπι-Λάρσος και ο Κόλπος Καλλονής.

Παράλληλα, γίνεται αναφορά στην επιβάρυνση που μπορεί να προκαλείται σε λιμενικές περιοχές και στους γύρω κόλπους από οικιακά λύματα και απόβλητα πλοίων.

Η ανάγκη ολοκλήρωσης σύγχρονων υποδομών επεξεργασίας αποβλήτων και ενίσχυσης της διαλογής στην πηγή αποτελεί μία ακόμη από τις προτεραιότητες που αναδεικνύονται.

Η κτηνοτροφία και η προστασία της παραγωγής

Η Λέσβος, με τον ισχυρό κτηνοτροφικό και αγροτικό της χαρακτήρα, δεν θα μπορούσε να απουσιάζει από τις επισημάνσεις του προγράμματος.

Στο κείμενο γίνεται αναφορά στις επαναλαμβανόμενες κρίσεις του κτηνοτροφικού τομέα, στις ζωονόσους και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί.

Ζητείται η χρηματοδότηση για τον εκσυγχρονισμό των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων, τη σωστή διαχείριση των αποβλήτων και την ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας.

Παράλληλα, επισημαίνεται η ανάγκη χρηματοδότησης μικρών φραγμάτων και αρδευτικών δικτύων για τη στήριξη της ελαιοκαλλιέργειας.

31 υπέρ και 4 κατά στο Περιφερειακό Συμβούλιο

Το θέμα συζητήθηκε στην τακτική συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου στις 30 Οκτωβρίου 2026.

Η γνωμοδότηση επί της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων εγκρίθηκε με 31 ψήφους υπέρ και 4 κατά.

Κατά ψήφισαν οι Γεώργιος Τσακαλίας, Αναστασία Αντωνέλλη, Αγλαΐα Κυρίτση και Γεώργιος Αμπαζής.

Ο Θεόδωρος Βαλσαμίδης, επικεφαλής της παράταξης «Νέα Δυναμική», έθεσε μεταξύ άλλων ζητήματα αντιπλημμυρικής προστασίας στην περιοχή του λεκανοπεδίου Καλλονής, προστασίας της κτηνοτροφίας, διαχείρισης των υδάτινων πόρων και ανάγκης ολοκληρωμένου σχεδίου για τον Κόλπο Καλλονής.

Από την πλευρά της, η Αγλαΐα Κυρίτση και η παράταξη «Λαϊκή Συσπείρωση» εξέφρασαν την αντίθεσή τους στη μελέτη, υποστηρίζοντας ότι οι περιβαλλοντικές επισημάνσεις δεν συνοδεύονται από επαρκείς δεσμεύσεις, συγκεκριμένα έργα και χρονοδιαγράμματα.

Το μεγάλο στοίχημα για τη Λέσβο

Οι αναφορές της απόφασης αγγίζουν ζητήματα που ξεπερνούν τα όρια μιας περιβαλλοντικής μελέτης.

Το νερό, η προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, η διάβρωση των ακτών, η γεωθερμία, η κτηνοτροφία και η αγροτική παραγωγή αποτελούν βασικά στοιχεία για το μέλλον της Λέσβου.

Το ζητούμενο πλέον είναι οι παρατηρήσεις αυτές να μη μείνουν απλώς καταγεγραμμένες σε ένα διοικητικό έγγραφο, αλλά να μετατραπούν σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις, χρηματοδοτήσεις και έργα με μετρήσιμα αποτελέσματα.

Γιατί η προστασία του φυσικού πλούτου της Λέσβου δεν αφορά μόνο το περιβάλλον. Αφορά την οικονομία, την παραγωγή, τον τουρισμό και κυρίως τη δυνατότητα των κατοίκων να συνεχίσουν να ζουν και να εργάζονται στον τόπο τους.

Ρεπορτάζ: Στεφάνου Γεώργιος
LesvosPost.com