ΡΕΠΟΡΤΑΖ | Στρατιωτικό πρατήριο Μυτιλήνης: Κλείνει και αλλάζει καθεστώς – Στον αέρα οι τοπικοί προμηθευτές

Η κεντρικοποίηση των στρατιωτικών προμηθειών μέσω Αθήνας προκαλεί αντιδράσεις στη Λέσβο. Το Επιμελητήριο ζητά να μη μείνουν εκτός οι τοπικές επιχειρήσεις, ενώ ο βουλευτής Παναγιώτης Παρασκευαΐδης έφερε το ζήτημα στη Βουλή. Τι αλλάζει με την «Ατζέντα 2030» και γιατί η υπόθεση αφορά ολόκληρη την οικονομία του νησιού.

Μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο προμηθεύονται τα στρατιωτικά πρατήρια και οι μονάδες των Ενόπλων Δυνάμεων βρίσκεται σε εξέλιξη, προκαλώντας έντονο προβληματισμό στις τοπικές επιχειρήσεις και στους παραγωγούς της Λέσβου.

Το σχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας για την κεντρικοποίηση των προμηθειών, στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030», μεταφέρει τον σχεδιασμό και τη διαχείριση των προμηθειών σε ενιαίο κεντρικό σύστημα. Η αλλαγή αυτή παρουσιάζεται από την κυβέρνηση ως προσπάθεια περιορισμού του κόστους και εκσυγχρονισμού της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Ωστόσο, για τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου προκύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα: τι θα συμβεί με τις τοπικές επιχειρήσεις που μέχρι σήμερα προμήθευαν τα στρατιωτικά πρατήρια και τις μονάδες με προϊόντα της περιοχής;

Στη Λέσβο, το ζήτημα έχει ήδη προκαλέσει παρεμβάσεις από το Επιμελητήριο, πολιτικές αντιδράσεις και ερωτήματα προς την ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

Και πλέον δεν πρόκειται μόνο για μια συζήτηση γύρω από τον τρόπο προμηθειών. Το στρατιωτικό πρατήριο της Μυτιλήνης οδηγείται σε προσωρινή διακοπή λειτουργίας, καθώς, σύμφωνα με δημοσίευμα της 13ης Νοεμβρίου, ανακοινώθηκε ότι θα κλείσει από τις 14 Νοεμβρίου μέχρι νεωτέρας και θα επαναλειτουργήσει με νέο καθεστώς.

Τι αλλάζει με την «Ατζέντα 2030»

Στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης των Ενόπλων Δυνάμεων, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας προχωρά στη δημιουργία ενιαίου συστήματος εφοδιασμού.

Σύμφωνα με τις εξαγγελίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, δημιουργείται ενιαία διακλαδική διοίκηση κέντρου εφοδιασμού, μέσω της οποίας θα πραγματοποιούνται κεντρικά οι προμήθειες για τις στρατιωτικές μονάδες και τα στρατιωτικά πρατήρια.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται η υπαγωγή των 26 πρατηρίων του Στρατού Ξηράς και των πέντε του Πολεμικού Ναυτικού σε ενιαίο σύστημα διοίκησης και εφοδιασμού.

Στόχος, σύμφωνα με την κυβερνητική παρουσίαση, είναι η μείωση του κόστους, η αξιοποίηση μεγαλύτερων ποσοτήτων αγορών και η δημιουργία ενός οικονομικότερου καλαθιού για τη στρατιωτική οικογένεια.

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έχει αναφέρει ως επιδιωκόμενο στόχο τη διάθεση προϊόντων σε τιμές κατά μέσο όρο 20% έως 23% χαμηλότερες από τις αντίστοιχες τιμές της αγοράς.

Το ζήτημα, όμως, δεν είναι μόνο πόσο φθηνότερα θα αγοράζουν τα προϊόντα οι στρατιωτικοί. Είναι και ποιος θα έχει τη δυνατότητα να τα προμηθεύει.

Γιατί αντιδρά η Λέσβος

Μέχρι σήμερα, οι στρατιωτικές μονάδες και το στρατιωτικό πρατήριο της Λέσβου αποτελούσαν έναν σταθερό πελάτη για επιχειρήσεις και παραγωγούς του νησιού.

Κρέας, τυριά, ελαιόλαδο, κρασί, αρτοσκευάσματα, φρούτα, λαχανικά και άλλα είδη διατροφής αποτελούσαν μέρος της τοπικής παραγωγής που μπορούσε να διοχετευθεί στη συγκεκριμένη αγορά.

Για αρκετές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, οι συγκεκριμένες προμήθειες αποτελούσαν μια πρόσθετη πηγή εσόδων και έναν σταθερό κύκλο εργασιών.

Με το νέο σύστημα, όμως, οι προμήθειες σχεδιάζεται να συγκεντρώνονται σε κεντρικό επίπεδο, με μεγάλους διαγωνισμούς και ενιαίες διαδικασίες.

Αυτό προκαλεί ανησυχία ότι οι μικρότερες επιχειρήσεις της Λέσβου θα δυσκολευτούν να ανταγωνιστούν μεγάλους προμηθευτές, οι οποίοι έχουν μεγαλύτερη παραγωγική δυνατότητα, οργανωμένα δίκτυα διανομής και δυνατότητα κάλυψης μεγάλων συμβάσεων.

Δεν σημαίνει ότι έχει θεσπιστεί γενική απαγόρευση συμμετοχής των τοπικών επιχειρήσεων. Σημαίνει, όμως, ότι χωρίς ειδικές προβλέψεις για τα νησιά, η πρόσβασή τους στους νέους διαγωνισμούς μπορεί να περιοριστεί σημαντικά.

Αυτό ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο εστιάζουν οι τοπικές παρεμβάσεις.

Το Επιμελητήριο Λέσβου ζητά να μη χαθεί η τοπική αγορά

Στις 9 Σεπτεμβρίου 2026 το Επιμελητήριο Λέσβου προχώρησε σε παρέμβαση προς τα αρμόδια υπουργεία, εκφράζοντας την ανησυχία του για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η κεντρικοποίηση των προμηθειών στις επιχειρήσεις και στους παραγωγούς της Λέσβου και της Λήμνου.

Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου, Παναγιώτης Τατάκης, υπογράμμισε ότι ο εκσυγχρονισμός και η εξοικονόμηση πόρων δεν πρέπει να οδηγήσουν στον αποκλεισμό των μικρομεσαίων επιχειρήσεων των νησιών.

Μεταξύ των προτάσεων που κατατέθηκαν περιλαμβάνονται:

• Η κατάτμηση των διαγωνισμών σε γεωγραφικά τμήματα, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν και μικρότερες τοπικές επιχειρήσεις.

• Ειδικές προβλέψεις για τις νησιωτικές και παραμεθόριες περιοχές.

• Η διασφάλιση της συμμετοχής πιστοποιημένων τοπικών προϊόντων.

• Η διατήρηση της δυνατότητας συνεργασίας των στρατιωτικών πρατηρίων με παραγωγούς και επιχειρήσεις των νησιών.

Το Επιμελητήριο υποστηρίζει ότι η νησιωτικότητα πρέπει να λαμβάνεται ουσιαστικά υπόψη στις διαδικασίες προμηθειών και όχι να παραμένει μια γενική αναφορά χωρίς πρακτικό αντίκρισμα.

Η συνάντηση με τον διοικητή της 98 ΑΔΤΕ

Το θέμα συζητήθηκε και σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου μεταξύ της Διοικητικής Επιτροπής του Επιμελητηρίου Λέσβου και του διοικητή της 98 Ανωτέρας Διοίκησης Ταγμάτων Εθνοφυλακής, υποστράτηγου Σταύρου Μιχάλη.

Στη συνάντηση συμμετείχαν ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Παναγιώτης Τατάκης, οι αντιπρόεδροι Κωνσταντίνος Σωτηράκης και Νικόλαος Αθανάσης, ο οικονομικός επόπτης Πρόδρομος Πατερέλλης, καθώς και εκπρόσωποι των επιμέρους τμημάτων.

Σύμφωνα με την ενημέρωση του Επιμελητηρίου, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη διατήρησης της τροφοδοσίας των στρατιωτικών πρατηρίων από τοπικές επιχειρήσεις και με τοπικά προϊόντα.

Ο διοικητής της 98 ΑΔΤΕ εξέφρασε τη διάθεσή του να προωθήσει το ζήτημα στα αρμόδια κλιμάκια και να συμβάλει στην εξέταση του αιτήματος.

Η παρέμβαση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι το πρόβλημα έχει ήδη φτάσει στο επίπεδο της στρατιωτικής διοίκησης του νησιού.

Παρέμβαση Παρασκευαΐδη: «Αποκλεισμός των τοπικών επιχειρήσεων»

Στις 17 Σεπτεμβρίου ο βουλευτής Παναγιώτης Παρασκευαΐδης κατέθεσε ερώτηση προς τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια, θέτοντας ευθέως το ζήτημα του αποκλεισμού των τοπικών επιχειρήσεων και συνεταιρισμών από τις προμήθειες των Ενόπλων Δυνάμεων.

Στην ερώτησή του υποστηρίζει ότι η συγκέντρωση των προμηθειών στην Αθήνα, μέσω του Ειδικού Κέντρου Εφοδιασμού Μονάδων Στρατού, οδηγεί ουσιαστικά εκτός της συγκεκριμένης αγοράς τις επιχειρήσεις των νησιωτικών περιοχών.

Μάλιστα, αναφέρει ότι μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 τοπικές επιχειρήσεις προμήθευαν με προϊόντα διατροφής τις στρατιωτικές μονάδες και τα πρατήρια.

Σύμφωνα με όσα καταγράφονται στην κοινοβουλευτική παρέμβαση, οι προμηθευτές ενημερώθηκαν προφορικά ότι έπρεπε να παραλάβουν τις ποσότητες που θα παρέμεναν αδιάθετες στο στρατιωτικό πρατήριο.

Ο βουλευτής ζητά από τον υπουργό να διευκρινίσει εάν θα διασφαλιστεί η συνέχιση της συνεργασίας των Ενόπλων Δυνάμεων με τις τοπικές επιχειρήσεις και εάν θα υπάρξουν ειδικές προβλέψεις για τις νησιωτικές και παραμεθόριες περιοχές.

Επισημαίνει, επίσης, ότι η στήριξη της τοπικής οικονομίας στο Ανατολικό Αιγαίο δεν αποτελεί μόνο οικονομικό ζήτημα, αλλά συνδέεται και με την ανάγκη συγκράτησης του πληθυσμού στις ακριτικές περιοχές.

Το στρατιωτικό πρατήριο της Μυτιλήνης κλείνει προσωρινά

Η πιο άμεση εξέλιξη αφορά το ίδιο το στρατιωτικό πρατήριο στη Μυτιλήνη.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα της Λέσβου» στις 13 Νοεμβρίου, το πρατήριο επρόκειτο να κλείσει το Σάββατο 14 Νοεμβρίου μέχρι νεωτέρας.

Το ίδιο δημοσίευμα αναφέρει ότι, όταν επαναλειτουργήσει, η τροφοδοσία του δεν θα γίνεται με το σύστημα που γνώριζαν μέχρι σήμερα οι τοπικές επιχειρήσεις.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το τι θα ισχύσει στη συνέχεια:

• Πότε θα επαναλειτουργήσει το πρατήριο;

• Με ποιο ακριβώς σύστημα θα πραγματοποιούνται οι προμήθειες;

• Θα μπορούν οι τοπικοί προμηθευτές να συνεχίσουν να διαθέτουν τα προϊόντα τους;

• Θα υπάρξουν ειδικές συμβάσεις για τις επιχειρήσεις της Λέσβου;

• Θα διατηρηθεί η δυνατότητα παρουσίας των τοπικών προϊόντων στα ράφια του πρατηρίου;

Μέχρι στιγμής, από τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν δεν προκύπτει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα επαναλειτουργίας ούτε πλήρης δημόσια αποσαφήνιση των όρων με τους οποίους θα γίνεται η νέα τροφοδοσία.

Ποιοι κινδυνεύουν να χάσουν έναν σταθερό πελάτη

Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τις επιχειρήσεις που προμήθευαν απευθείας το στρατιωτικό πρατήριο.

Η τοπική αγορά είναι μια αλυσίδα στην οποία συμμετέχουν παραγωγοί, μεταποιητικές επιχειρήσεις, χονδρέμποροι, μεταφορείς και μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις.

Ένας παραγωγός τυριού, ένας κτηνοτρόφος, ένας ελαιοπαραγωγός, ένας αρτοποιός ή ένας έμπορος τροφίμων μπορεί να στηρίζει μέρος του κύκλου εργασιών του σε τέτοιες συνεργασίες.

Εάν οι προμήθειες μεταφερθούν σε μεγάλους κεντρικούς διαγωνισμούς χωρίς γεωγραφική κατάτμηση και χωρίς ουσιαστική πρόβλεψη για τις νησιωτικές επιχειρήσεις, υπάρχει κίνδυνος να χαθεί μια αγορά που μέχρι σήμερα τροφοδοτούσε την τοπική οικονομία.

Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στη Λέσβο. Αφορούν και τη Λήμνο, αλλά και άλλες ακριτικές νησιωτικές περιοχές που αντιμετωπίζουν αντίστοιχες δυσκολίες πρόσβασης σε μεγάλες δημόσιες συμβάσεις.

Υπάρχει και μια άλλη πλευρά: Το κόστος για τη στρατιωτική οικογένεια

Η κεντρικοποίηση των προμηθειών έχει έναν συγκεκριμένο στόχο: την εξοικονόμηση χρημάτων και τη δημιουργία χαμηλότερων τιμών για τους στρατιωτικούς.

Αυτό αποτελεί το βασικό επιχείρημα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

Ωστόσο, η συζήτηση δεν χρειάζεται να περιοριστεί σε ένα δίλημμα ανάμεσα στις χαμηλές τιμές και στην τοπική παραγωγή.

Το ζητούμενο είναι εάν μπορεί να υπάρξει ένα σύστημα που θα επιτυγχάνει οικονομίες κλίμακας, αλλά ταυτόχρονα θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις των νησιών να συμμετέχουν με πραγματικούς και ισότιμους όρους.

Η κατάτμηση των διαγωνισμών ανά περιοχή, η πρόβλεψη για τοπικά προϊόντα και οι συμβάσεις με μικρότερους προμηθευτές είναι ορισμένες από τις λύσεις που έχει ήδη προτείνει το Επιμελητήριο Λέσβου.

Έτσι, η στρατιωτική οικογένεια θα μπορούσε να συνεχίσει να εξυπηρετείται από ένα ανταγωνιστικό σύστημα, χωρίς να αποκόπτεται η τοπική αγορά από τις προμήθειες.

Το ερώτημα για την επόμενη ημέρα

Η Λέσβος είναι ένα νησί με σημαντική παραγωγή τροφίμων, ισχυρή κτηνοτροφική και τυροκομική δραστηριότητα, ελαιόλαδο και επιχειρήσεις που στηρίζουν την τοπική οικονομία.

Σε μια περίοδο κατά την οποία ο πρωτογενής τομέας δοκιμάζεται από τον αφθώδη πυρετό και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος λειτουργίας, η απώλεια ακόμη μιας σταθερής αγοράς δημιουργεί πρόσθετη ανησυχία.

Το στρατιωτικό πρατήριο δεν ήταν απλώς ένα σημείο αγορών για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων. Ήταν και ένας κρίκος στην τοπική οικονομική δραστηριότητα.

Η κυβέρνηση καλείται να απαντήσει εάν η νέα πολιτική προμηθειών θα αφήσει πραγματικό χώρο για τις επιχειρήσεις των νησιών ή εάν η κεντρικοποίηση θα μεταφέρει σταδιακά τον κύκλο εργασιών σε μεγάλους προμηθευτές εκτός των τοπικών οικονομιών.

Τα ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις

1. Ποιο είναι το ακριβές νέο καθεστώς λειτουργίας του στρατιωτικού πρατηρίου Μυτιλήνης;

2. Πότε προβλέπεται να επαναλειτουργήσει;

3. Θα μπορούν οι επιχειρήσεις της Λέσβου να συμμετέχουν στους νέους διαγωνισμούς;

4. Θα υπάρξει κατάτμηση των συμβάσεων ανά γεωγραφική περιοχή;

5. Θα προβλεφθεί συγκεκριμένο μερίδιο για τοπικά και πιστοποιημένα προϊόντα;

6. Ποια θα είναι η τύχη των επιχειρήσεων που μέχρι σήμερα προμήθευαν το πρατήριο και τις στρατιωτικές μονάδες;

7. Έχει απαντήσει το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας στην κοινοβουλευτική ερώτηση για το θέμα;

Η αναδιοργάνωση των στρατιωτικών προμηθειών μπορεί να υπηρετεί την εξοικονόμηση πόρων. Το ζητούμενο, όμως, είναι να μη μετατραπεί σε έναν μηχανισμό που θα απομακρύνει τις ακριτικές νησιωτικές οικονομίες από μια αγορά στην οποία συμμετείχαν επί χρόνια. Για τη Λέσβο, το θέμα δεν αφορά μόνο ένα στρατιωτικό πρατήριο. Αφορά το εάν τα προϊόντα του νησιού θα συνεχίσουν να βρίσκουν θέση στην αγορά που δημιουργούν οι ίδιες οι Ένοπλες Δυνάμεις στον τόπο.