Κιτ έκτακτης ανάγκης 72 ωρών: Τι προτείνει η ΕΕ να έχει κάθε σπίτι σε περίπτωση κρίσης

Νερό, τρόφιμα μακράς διάρκειας, φάρμακα, φακοί, μπαταρίες, φορητοί φορτιστές και μετρητά περιλαμβάνονται στις ευρωπαϊκές συστάσεις για την προετοιμασία των νοικοκυριών. Στόχος είναι οι πολίτες να μπορούν να καλύψουν τις βασικές ανάγκες τους για τις πρώτες 72 ώρες σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την αντιμετώπιση κρίσεων βρίσκεται η ενίσχυση της ετοιμότητας των πολιτών, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να προωθεί την ιδέα ενός βασικού κιτ έκτακτης ανάγκης που θα υπάρχει σε κάθε νοικοκυριό.

Οι συστάσεις αφορούν την πιθανότητα διακοπής βασικών υπηρεσιών εξαιτίας φυσικών καταστροφών, ακραίων καιρικών φαινομένων, κυβερνοεπιθέσεων, σαμποτάζ ή άλλων έκτακτων περιστατικών. Δεν πρόκειται για υποχρεωτικό μέτρο ούτε για εντολή αγοράς συγκεκριμένου εξοπλισμού, αλλά για οδηγίες προληπτικής προετοιμασίας.

Γιατί μιλούν οι αρχές για τις πρώτες 72 ώρες

Το διάστημα των 72 ωρών θεωρείται σημαντικό, καθώς σε μια μεγάλη κρίση οι κρατικές υπηρεσίες και οι μηχανισμοί διάσωσης ενδέχεται να χρειαστούν χρόνο για να ανταποκριθούν στο σύνολο των αναγκών.

Σε περίπτωση σεισμού, πλημμύρας, μεγάλης διακοπής ηλεκτροδότησης ή προβλημάτων στις τηλεπικοινωνίες, οι πολίτες θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να καλύψουν βασικές ανάγκες τους μέχρι να αποκατασταθούν οι υπηρεσίες ή να φτάσει οργανωμένη βοήθεια.

Η φιλοσοφία των συστάσεων είναι να μην εξαρτάται πλήρως ένα νοικοκυριό από την άμεση λειτουργία των καταστημάτων, των τραπεζών, των δικτύων ηλεκτροδότησης και των υπόλοιπων βασικών υποδομών.

Τι περιλαμβάνει το προτεινόμενο κιτ

Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές συστάσεις, ένα βασικό κιτ έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να περιλαμβάνει είδη που μπορούν να καλύψουν τις καθημερινές ανάγκες ενός νοικοκυριού για τρεις ημέρες.

Ειδικότερα, προτείνονται:

• Πόσιμο νερό σε επαρκή ποσότητα.
• Τρόφιμα μακράς διάρκειας που δεν απαιτούν ιδιαίτερη προετοιμασία.
• Απαραίτητα φάρμακα και βασικά είδη πρώτων βοηθειών.
• Φακοί και εφεδρικές μπαταρίες.
• Φορητοί φορτιστές (power banks) για κινητά τηλέφωνα.
• Μετρητά σε χαρτονομίσματα μικρής αξίας και κέρματα.
• Είδη που καλύπτουν τις ανάγκες των κατοικίδιων ζώων.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στα μετρητά, καθώς σε περίπτωση προβλήματος στα τραπεζικά συστήματα ή στις ηλεκτρονικές πληρωμές ενδέχεται να μην είναι δυνατή η χρήση καρτών και άλλων ψηφιακών μέσων συναλλαγής.

Το ευρωπαϊκό έγγραφο και η Ιταλία

Το ζήτημα επανήλθε στο προσκήνιο και στην Ιταλία, μετά τη διαβίβαση σχετικού ευρωπαϊκού εγγράφου στο κυβερνητικό μέγαρο Palazzo Chigi και στη συνέχεια στην Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων της ιταλικής Βουλής.

Όπως αναφέρουν ιταλικά δημοσιεύματα, το έγγραφο διαβιβάστηκε από τον υπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Tommaso Foti και φέρει την υπογραφή της Ευρωπαίας επιτρόπου για την Προετοιμασία και τη Διαχείριση Κρίσεων, Hadja Lahbib.

Το πλαίσιο εντάσσεται στη Στρατηγική Ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάρτιο του 2025 και περιλαμβάνει 30 δράσεις για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πολιτών, των θεσμών και των επιχειρήσεων απέναντι σε ενδεχόμενες κρίσεις.

Από τις φυσικές καταστροφές στις κυβερνοαπειλές

Οι ευρωπαϊκές συστάσεις δεν περιορίζονται στην αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών ή πολεμικών συγκρούσεων. Στο ίδιο πλαίσιο περιλαμβάνονται οι κυβερνοεπιθέσεις, οι υβριδικές απειλές, η παραπληροφόρηση και οι πιθανές επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές.

Η αυξανόμενη εξάρτηση της καθημερινότητας από τις ψηφιακές υπηρεσίες δημιουργεί νέες προκλήσεις, καθώς μια κυβερνοεπίθεση μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στις τραπεζικές συναλλαγές, στις επικοινωνίες, στην ηλεκτροδότηση ή σε άλλες βασικές λειτουργίες.

Αντίστοιχες πρωτοβουλίες ενημέρωσης έχουν αναπτυχθεί και σε άλλες χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία, με στόχο οι πολίτες να γνωρίζουν πώς να αντιδράσουν σε περιπτώσεις διακοπής βασικών υπηρεσιών.

Το βασικό μήνυμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ότι η προετοιμασία δεν σημαίνει πρόβλεψη μιας επικείμενης καταστροφής, αλλά πρόληψη και υπεύθυνη αντιμετώπιση απρόβλεπτων καταστάσεων. Ένα οργανωμένο κιτ έκτακτης ανάγκης μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμο, εφόσον για οποιονδήποτε λόγο ένα νοικοκυριό χρειαστεί να παραμείνει αυτόνομο για τις πρώτες τρεις ημέρες μιας κρίσης.