Λέσβος: Εκατοντάδες ελαιώνες κινδυνεύουν να μείνουν αμάζευτοι – Γεμάτα δέντρα, άδεια χέρια και λάδι κάτω από τα 4 ευρώ!

Λίγες ημέρες πριν από την κορύφωση της ελαιοσυγκομιδής, οι παραγωγοί βρίσκονται μπροστά σε ένα μεγάλο αδιέξοδο. Η έλλειψη εργατών, τα μεροκάματα που φτάνουν τα 80 ευρώ και η χαμηλή τιμή του ελαιολάδου δημιουργούν μια εκρηκτική οικονομική εξίσωση. Από χωριό σε χωριό μεγαλώνει ο προβληματισμός για το πόσα κτήματα θα καταφέρουν τελικά να συγκομιστούν.

Μια δύσκολη ελαιοκομική περίοδος προμηνύεται για τη Λέσβο, με εκατοντάδες ελαιοπαραγωγούς να βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα πρόβλημα που χρόνο με τον χρόνο γίνεται μεγαλύτερο: Πώς θα μαζέψουν τις ελιές τους;

Η εικόνα σε αρκετούς ελαιώνες του νησιού είναι ενθαρρυντική. Δέντρα φορτωμένα με καρπό, ελιές που περιμένουν να πέσουν στα δίχτυα και παραγωγοί που βλέπουν μπροστά τους μια απαιτητική περίοδο.

Πίσω όμως από αυτή την εικόνα υπάρχει μια διαφορετική πραγματικότητα.

Τα εργατικά χέρια δεν επαρκούν, τα ημερομίσθια έχουν αυξηθεί και η τιμή του ελαιολάδου δεν αφήνει τα περιθώρια που χρειάζονται για να καλυφθεί το κόστος της συγκομιδής.

Το αποτέλεσμα; Πολλά κτήματα κινδυνεύουν να παραμείνουν αμάζευτα, παρά το γεγονός ότι διαθέτουν σημαντικές ποσότητες ελαιοκάρπου.

Γεμάτα τα δέντρα, αλλά ποιος θα μαζέψει τις ελιές;

Σε αρκετές περιοχές της Λέσβου, οι παραγωγοί προετοιμάζουν τα κτήματά τους, καθαρίζουν τους χώρους κάτω από τα δέντρα και απλώνουν τα δίχτυα.

Η φετινή εικόνα, ωστόσο, δεν είναι ίδια σε ολόκληρο το νησί. Υπάρχουν περιοχές με ιδιαίτερα καλή καρπόδεση και φορτωμένα δέντρα, ενώ σε άλλες, κυρίως σε ορεινότερες ζώνες, η παραγωγή είναι σαφώς περιορισμένη.

Οι βροχοπτώσεις βοήθησαν σημαντικά την κατάσταση των ελαιόδεντρων. Ο ελαιοπαραγωγός, ελαιοτριβέας και τυποποιητής Μιχάλης Τζωρτζής είχε επισημάνει σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ Βορείου Αιγαίου ότι η φετινή καρπόδεση ήταν καλύτερη από την περσινή, ιδιαίτερα σε χαμηλότερα υψόμετρα και περιοχές κοντά στη θάλασσα.

Ωστόσο, η καλή εικόνα του καρπού δεν σημαίνει απαραίτητα και μια καλή οικονομική χρονιά για τον παραγωγό.

Μεροκάματα έως 80 ευρώ – Η μεγάλη μάχη για τα εργατικά χέρια

Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι ελαιοπαραγωγοί είναι η εξεύρεση εργατών.

Η παραδοσιακή εικόνα των χωριών, όπου ο ένας βοηθούσε τον άλλον στο λιομάζωμα, έχει αλλάξει σημαντικά.

Οι νεότεροι δεν επιλέγουν εύκολα την αγροτική εργασία, αρκετοί παλαιότεροι εργάτες έχουν αποσυρθεί και οι διαθέσιμοι άνθρωποι δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες της συγκομιδής.

Τα ημερομίσθια στη Λέσβο κινούνται περίπου στα 60 έως 80 ευρώ, ανάλογα με την περιοχή και το είδος της εργασίας.

Για έναν μικρό παραγωγό που διαθέτει λίγα στρέμματα, το ποσό αυτό μεταφράζεται σε σημαντική οικονομική επιβάρυνση.

Εάν χρειάζεται να απασχολήσει τέσσερις ή πέντε εργάτες για αρκετές ημέρες, το κόστος ανεβαίνει γρήγορα σε εκατοντάδες ευρώ, χωρίς ακόμη να έχει υπολογιστεί η μεταφορά του καρπού, η λειτουργία του ελαιοτριβείου και τα υπόλοιπα έξοδα.

Και όλα αυτά με μια τιμή πώλησης που δεν αφήνει μεγάλα περιθώρια κέρδους.

Κάτω από τα 4 ευρώ το λάδι – Η δύσκολη εξίσωση για τον παραγωγό

Ένα ακόμη μεγάλο αγκάθι είναι η τιμή του ελαιολάδου.

Οι τελευταίες αναφορές από την αγορά της Λέσβου τοποθετούν τα βρώσιμα ελαιόλαδα κάτω από τα 4 ευρώ το κιλό, ενώ τα βιομηχανικά κινούνται περίπου στα 2,20 έως 2,40 ευρώ.

Παράλληλα, τα στοιχεία της αγοράς για την εβδομάδα έως τις 25 Οκτωβρίου 2026 δείχνουν μέση τιμή παραγωγού για το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο στην Ελλάδα περίπου στα 3,45 ευρώ το κιλό.

Η διαφορά ανάμεσα στην τιμή πώλησης και στο κόστος παραγωγής είναι αυτή που προβληματίζει περισσότερο.

Ο παραγωγός καλείται να πληρώσει εργατικά, καύσιμα, μεταφορές, καλλιεργητικές εργασίες και έξοδα ελαιοτριβείου, χωρίς να γνωρίζει εάν στο τέλος θα του μείνει ουσιαστικό εισόδημα.

Ο Μιχάλης Τζωρτζής είχε περιγράψει χαρακτηριστικά στην ΕΡΤ την κατάσταση, επισημαίνοντας ότι με τις συγκεκριμένες τιμές και το υψηλό κόστος συγκομιδής, σε ορισμένες περιπτώσεις δεν συμφέρει οικονομικά να πραγματοποιηθεί η συγκομιδή.

Από χωριό σε χωριό μεγαλώνει η αγωνία

Στη Γέρα, στον Πολιχνίτο, στην Αγιάσο, στην Αγία Παρασκευή, στην Άντισσα, στην Ερεσό και σε πολλές ακόμη ελαιοπαραγωγικές περιοχές, το λιομάζωμα αποτελεί κάθε χρόνο μία από τις σημαντικότερες οικονομικές και κοινωνικές δραστηριότητες.

Για πολλές οικογένειες, το λάδι δεν είναι απλώς ένα αγροτικό προϊόν. Είναι ένα συμπληρωματικό εισόδημα, μια περιουσία που περνά από γενιά σε γενιά και πολλές φορές η οικονομική ανάσα ολόκληρου του χειμώνα.

Όμως φέτος αρκετοί παραγωγοί καλούνται να πάρουν μια δύσκολη απόφαση: Να πληρώσουν ένα μεγάλο ποσό για να μαζέψουν τις ελιές ή να αφήσουν μέρος της παραγωγής πάνω στα δέντρα;

Η κατάσταση είναι ακόμη δυσκολότερη για τους ηλικιωμένους ιδιοκτήτες που δεν μπορούν να εργαστούν οι ίδιοι στα κτήματά τους και εξαρτώνται αποκλειστικά από την εύρεση εργατών.

Και όσο περνούν οι ημέρες, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος να χαθεί μέρος της παραγωγής.

Το παράδοξο της φετινής χρονιάς

Η Λέσβος διαθέτει έναν από τους σημαντικότερους παραδοσιακούς ελαιώνες της χώρας. Χιλιάδες οικογένειες συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την ελαιοκαλλιέργεια.

Κι όμως, η παραγωγή βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα παράδοξο: Μπορεί να υπάρχουν ελιές στα δέντρα, αλλά να μην υπάρχουν άνθρωποι για να τις μαζέψουν.

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το φετινό εισόδημα των παραγωγών. Αφορά και το μέλλον της ίδιας της ελαιοκαλλιέργειας.

Όταν ένας ιδιοκτήτης δεν μπορεί να καλύψει το κόστος συγκομιδής, όταν οι νεότεροι εγκαταλείπουν τα χωράφια και όταν η εύρεση εργατών γίνεται ολοένα δυσκολότερη, τότε ο κίνδυνος εγκατάλειψης των ελαιώνων γίνεται πραγματικός.

Το ερώτημα για τη φετινή χρονιά δεν είναι μόνο πόσο λάδι θα παράξει η Λέσβος. Είναι πόσος από τον καρπό που βρίσκεται σήμερα πάνω στα δέντρα θα καταφέρει τελικά να φτάσει στα ελαιοτριβεία.

Και αυτό είναι ένα ζήτημα που αφορά ολόκληρη τη λεσβιακή οικονομία.