ΡΕΠΟΡΤΑΖ | Ελαιόλαδο: Με το καλημέρα στα 2,70 ευρώ ο άσος στη Λέσβο – Απογοήτευση και αγωνία για χιλιάδες ελαιοπαραγωγούς

LESVOSPOST.COM

Ρεπορτάζ – Έρευνα | Ελαιοκομία και τοπική οικονομία

Από τα 4,80 ευρώ στα 3,20 ευρώ το κιλό η τιμή στα τρία δέκατα μέσα σε έναν χρόνο. Στα 2,70 ευρώ ο άσος, έναντι 3,80 ευρώ πέρυσι. Αναλυτικά όλες οι φετινές τιμές και οι απώλειες ανά κατηγορία. Μειωμένο εισόδημα, αυξημένο κόστος παραγωγής και έντονη ανησυχία για το μέλλον της ελαιοκαλλιέργειας στο νησί.

Με ιδιαίτερα αρνητικούς οιωνούς ξεκινά η φετινή ελαιοκομική χρονιά στη Λέσβο, καθώς οι πρώτες τιμές αγοράς του ελαιολάδου αποτυπώνουν μια σημαντική υποχώρηση σε όλες ανεξαιρέτως τις κατηγορίες. Η εικόνα είναι απογοητευτική για τους παραγωγούς, οι οποίοι βρίσκονται μπροστά σε μια ακόμη δύσκολη χρονιά, με το κόστος καλλιέργειας και συγκομιδής να παραμένει υψηλό και την εμπορική αξία του προϊόντος τους να καταγράφει μεγάλες απώλειες.

Τα στοιχεία της σύγκρισης των τιμών έναρξης της αγοράς, στις 12 Νοεμβρίου 2026 σε σχέση με τις 26 Νοεμβρίου 2025, είναι αποκαλυπτικά. Δεν πρόκειται απλώς για μια μικρή διόρθωση της αγοράς, αλλά για μια γενικευμένη πτώση που σε ορισμένες κατηγορίες ξεπερνά το 34%.

Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι τα τρία δέκατα, όπου η τιμή από τα 4,80 ευρώ το κιλό την προηγούμενη χρονιά υποχωρεί φέτος στα 3,20 ευρώ. Πρόκειται για μείωση 33,33%.

Αντίστοιχα, ο άσος, που αποτελεί μία από τις βασικές κατηγορίες αναφοράς για την αγορά, υποχωρεί από τα 3,80 ευρώ στα 2,70 ευρώ το κιλό, καταγράφοντας απώλεια 28,95%.

-ΟΛΕΣ ΟΙ ΤΙΜΕΣ: Η ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΑΝΗΣΥΧΙΑ

Η φετινή εικόνα γίνεται ακόμη πιο ξεκάθαρη μέσα από τον αναλυτικό πίνακα των τιμών ανά κατηγορία οξύτητας.

Κατηγορία	Τιμή 2026	Τιμή 2025	Μεταβολή
3 δέκατα	3,20 €	4,80 €	-33,33%
4 δέκατα	3,05 €	4,65 €	-34,41%
5 δέκατα	2,95 €	4,50 €	-34,44%
6 δέκατα	2,90 €	4,35 €	-33,33%
7 δέκατα	2,85 €	4,20 €	-32,14%
8 δέκατα	2,80 €	4,05 €	-30,86%
9 δέκατα	2,75 €	3,90 €	-29,49%
Άσος	2,70 €	3,80 €	-28,95%
Δυάρι	2,20 €	2,55 €	-13,73%
Τριάρι	2,16 €	2,46 €	-12,20%
Τεσσάρι	2,13 €	2,43 €	-12,35%
Πεντάρι	2,10 €	2,40 €	-12,50%

Οι τιμές αφορούν τη σύγκριση έναρξης της αγοράς στις 12/11/2026 και στις 26/11/2025. Τα ποσοστά αποτυπώνουν τη μεταβολή των αντίστοιχων τιμών.

Η μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση καταγράφεται στα πέντε δέκατα, όπου η τιμή υποχωρεί κατά 34,44%. Ακολουθούν τα τέσσερα δέκατα με πτώση 34,41%, ενώ σημαντικές απώλειες εμφανίζουν και όλες οι υπόλοιπες κατηγορίες μέχρι τον άσο.

Με απλά λόγια, στις κατηγορίες από τα τρία έως τα εννέα δέκατα, η αγορά ξεκινά με τιμές χαμηλότερες κατά περίπου 29% έως 34% σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή αφετηρία.

Ακόμη και στις μεγαλύτερες οξύτητες, όπου οι τιμές είναι ούτως ή άλλως χαμηλότερες, καταγράφεται υποχώρηση που ξεπερνά το 12%.

-1.100 ΕΥΡΩ ΛΙΓΟΤΕΡΑ ΑΝΑ ΤΟΝΟ ΣΤΟΝ ΑΣΟ

Οι αριθμοί αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν μεταφραστούν σε πραγματικά χρήματα για τους παραγωγούς.

Στον άσο, η διαφορά ανάμεσα στη φετινή και την περσινή τιμή είναι 1,10 ευρώ ανά κιλό.

Αυτό σημαίνει ότι για την ίδια ποσότητα ελαιολάδου ο παραγωγός εισπράττει:

• Για 1 τόνο: 1.100 ευρώ λιγότερα.

• Για 3 τόνους: 3.300 ευρώ λιγότερα.

• Για 5 τόνους: 5.500 ευρώ λιγότερα.

• Για 10 τόνους: 11.000 ευρώ λιγότερα.

Στα τρία δέκατα, η διαφορά είναι ακόμη μεγαλύτερη σε απόλυτο ποσό, καθώς φτάνει τα 1,60 ευρώ ανά κιλό. Ένας παραγωγός που διαθέτει έναν τόνο σε αυτή την κατηγορία εισπράττει 1.600 ευρώ λιγότερα σε σχέση με την περσινή τιμή έναρξης.

Πρόκειται για απώλειες που δεν μπορούν να θεωρηθούν αμελητέες, ιδιαίτερα για οικογένειες που στηρίζουν σημαντικό μέρος του ετήσιου εισοδήματός τους στην ελαιοκαλλιέργεια.

-ΛΙΓΟΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΕΞΟΔΑ, ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΕΣ ΤΙΜΕΣ

Το πρόβλημα για τη Λέσβο είναι ακόμη μεγαλύτερο, καθώς η φετινή χρονιά δεν ξεκινά με τις καλύτερες προϋποθέσεις ούτε στο επίπεδο της παραγωγής.

Οι εκτιμήσεις για τη φετινή συγκομιδή κάνουν λόγο για αισθητά μειωμένη παραγωγή σε σχέση με μια κανονική ελαιοκομική χρονιά. Αυτό σημαίνει ότι αρκετοί παραγωγοί θα έχουν μικρότερες ποσότητες ελαιολάδου να διαθέσουν, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να καλύψουν τα έξοδα της καλλιέργειας.

Τα εργατικά χέρια εξακολουθούν να αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα. Τα ημερομίσθια, τα καύσιμα, τα λιπάσματα, οι εργασίες συντήρησης των ελαιώνων και τα έξοδα μεταφοράς του καρπού επιβαρύνουν σημαντικά τον τελικό οικονομικό απολογισμό.

Και όλα αυτά σε μια αγορά που ξεκινά με τιμές αισθητά χαμηλότερες από πέρυσι.

Ο παραγωγός βρίσκεται έτσι αντιμέτωπος με μια δύσκολη πραγματικότητα: λιγότερο προϊόν, υψηλό κόστος και μικρότερη αξία πώλησης.

-Η ΕΛΑΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΡΑΧΟΚΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ

Για τη Λέσβο, το ελαιόλαδο δεν είναι απλώς ένα ακόμη αγροτικό προϊόν. Είναι βασικό κομμάτι της οικονομικής και κοινωνικής ζωής του νησιού.

Από τη Γέρα και την Αγιάσο μέχρι την Αγία Παρασκευή, την Καλλονή, την Ερεσό, την Πέτρα και τον Μανταμάδο, η ελαιοκαλλιέργεια στηρίζει χιλιάδες οικογένειες και δημιουργεί οικονομική δραστηριότητα σε ολόκληρο το νησί.

Η ελαιοκομική περίοδος αποτελεί μια από τις σημαντικότερες περιόδους για την τοπική οικονομία. Κινεί τα ελαιοτριβεία, δημιουργεί θέσεις εργασίας, στηρίζει επαγγελματίες και τροφοδοτεί την αγορά των χωριών.

Όταν όμως οι παραγωγοί εισπράττουν λιγότερα χρήματα, η επίπτωση μεταφέρεται σε ολόκληρη την οικονομική αλυσίδα.

Το ανησυχητικό είναι ότι η συνεχής οικονομική πίεση μπορεί να οδηγήσει σταδιακά στην εγκατάλειψη ελαιώνων. Ιδιαίτερα οι μικροί παραγωγοί δυσκολεύονται να συνεχίσουν όταν η οικονομική απόδοση της καλλιέργειας δεν καλύπτει τις πραγματικές ανάγκες τους.

Και ένας εγκαταλελειμμένος ελαιώνας δεν αποτελεί μόνο απώλεια εισοδήματος. Είναι απώλεια παραγωγικού πλούτου, εργασίας και ενός σημαντικού στοιχείου της ταυτότητας της Λέσβου.

-ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ;

Η σημερινή κατάσταση επαναφέρει με επιτακτικό τρόπο το ζήτημα της εμπορικής αξιοποίησης του λεσβιακού ελαιολάδου.

Η ποιότητα του προϊόντος, η ιστορία του και η ιδιαίτερη ταυτότητα της λεσβιακής ελαιοκαλλιέργειας αποτελούν σημαντικά πλεονεκτήματα. Ωστόσο, αυτά τα πλεονεκτήματα πρέπει να μετατρέπονται σε καλύτερη οικονομική απόδοση για τον παραγωγό.

Οι συνεταιρισμοί του νησιού καλούνται να εξετάσουν πώς μπορούν να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική τους θέση, να οργανώσουν καλύτερα τη διάθεση των ποσοτήτων και να αναζητήσουν συμφέρουσες εμπορικές συμφωνίες.

Παράλληλα, η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου και οι αρμόδιοι φορείς πρέπει να παρουσιάσουν ένα συγκεκριμένο σχέδιο για την προώθηση του λεσβιακού ελαιολάδου, την ενίσχυση της τυποποίησης και τη διεύρυνση των εξαγωγών.

Δεν αρκούν οι αναφορές στην παράδοση και στην ποιότητα. Χρειάζεται οργανωμένη προσπάθεια ώστε το προϊόν να αποκτήσει μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία και να μη φεύγει από το νησί αποκλειστικά ως πρώτη ύλη.

Το ερώτημα είναι εάν υπάρχει σήμερα μια κοινή στρατηγική για την προστασία και την εμπορική ενίσχυση του λεσβιακού ελαιολάδου ή εάν κάθε παραγωγός εξακολουθεί να παλεύει μόνος του απέναντι στις συνθήκες της αγοράς.

-Η ΦΕΤΙΝΗ ΧΡΟΝΙΑ ΞΕΚΙΝΑ ΜΕ ΚΑΜΠΑΝΑΚΙ

Οι πρώτες τιμές της 12ης Νοεμβρίου 2026 δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Η πτώση σε όλες τις κατηγορίες δείχνει ότι οι παραγωγοί μπαίνουν στη νέα ελαιοκομική περίοδο με σημαντικά μειωμένες προσδοκίες.

Βεβαίως, οι τιμές έναρξης δεν προδικάζουν την πορεία ολόκληρης της χρονιάς. Η αγορά μπορεί να μεταβληθεί ανάλογα με την προσφορά, τη ζήτηση, την ποιότητα και τις εμπορικές συμφωνίες που θα ακολουθήσουν.

Ωστόσο, η αφετηρία είναι ήδη δύσκολη.

Το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο θα πουληθεί φέτος το λεσβιακό ελαιόλαδο. Είναι πόσα θα απομείνουν τελικά στον άνθρωπο που καλλιεργεί τον ελαιώνα, πληρώνει τα έξοδα και περιμένει έναν ολόκληρο χρόνο για να εισπράξει τον καρπό της δουλειάς του.

Η Λέσβος δεν έχει την πολυτέλεια να χάσει την ελαιοκομική της παραγωγή. Δεν μπορεί όμως να ζητά από τους παραγωγούς να συνεχίσουν να καλλιεργούν με όλο και μικρότερο οικονομικό όφελος.

Γιατί χωρίς βιώσιμο εισόδημα δεν υπάρχει βιώσιμη παραγωγή. Και χωρίς παραγωγούς, η μεγάλη ελαιοκομική παράδοση του νησιού κινδυνεύει να μείνει μόνο στις αναμνήσεις.

Οι τιμές ξεκίνησαν χαμηλά. Η αγωνία των παραγωγών, όμως, είναι ήδη πολύ υψηλή.