ΕΡΕΥΝΑ | Πόσα εκατομμύρια ευρώ διατέθηκαν για έργα επί Μουτζούρη στην ΠΕ Β. Αιγαίου; Η οικονομική ακτινογραφία από το 2024 έως τον Νοέμβριο του 2026
Αποκλειστική οικονομική έρευνα του LesvosPost.com
Από τις πρόσθετες χρηματοδοτήσεις των εκατομμυρίων και τις πληρωμές έργων μέχρι το νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα των 150,8 εκατ. ευρώ. Πού κατευθύνονται τα χρήματα, ποια έργα χρηματοδοτούνται και πόσα έχουν πραγματικά φτάσει στην αγορά.
Πόσα εκατομμύρια ευρώ έχουν εξασφαλιστεί για έργα στα νησιά του Βορείου Αιγαίου κατά τη διάρκεια της διοίκησης του Κωνσταντίνου Μουτζούρη; Πόσα χρήματα έχουν πληρωθεί σε αναδόχους, πόσα παραμένουν διαθέσιμα και ποιο είναι το πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα της Περιφέρειας από το 2024 μέχρι τον Νοέμβριο του 2026;
Το LesvosPost.com παρουσιάζει μια αναλυτική οικονομική ακτινογραφία της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, εξετάζοντας τις χρηματοδοτήσεις του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, τις πληρωμές του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης, το ΕΣΠΑ 2021-2027 και το νέο Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030.
Η έρευνα αναδεικνύει μια σημαντική οικονομική δραστηριότητα, με δεκάδες εκατομμύρια ευρώ να περνούν από τα χρηματοδοτικά εργαλεία της Περιφέρειας. Παράλληλα, όμως, αναδεικνύει ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσα από αυτά τα χρήματα μετατρέπονται σε ολοκληρωμένα έργα και υποδομές;
2024: Η χρονιά της μεγάλης αύξησης των πιστώσεων
Το 2024 αποτέλεσε σημαντική χρονιά για τη χρηματοδότηση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.
Τον Σεπτέμβριο του 2024 εγκρίθηκε αύξηση κατά 16 εκατομμύρια ευρώ στο εγκεκριμένο όριο πιστώσεων του συγχρηματοδοτούμενου σκέλους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
Η πρόσθετη αυτή χρηματοδότηση αποτέλεσε σημαντική ενίσχυση για τη δυνατότητα υλοποίησης έργων και την κάλυψη χρηματοδοτικών αναγκών.
Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους εγκρίθηκε επιπλέον χρηματοδότηση 2,5 εκατομμυρίων ευρώ για το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Η συγκεκριμένη ενίσχυση ακολούθησε την προηγούμενη διασφάλιση 16 εκατομμυρίων ευρώ για το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος του ΕΣΠΑ Βορείου Αιγαίου 2021-2027.
Επομένως, μέσα στο 2024 καταγράφονται δύο σημαντικές πρόσθετες χρηματοδοτικές ενισχύσεις, συνολικού ύψους 18,5 εκατομμυρίων ευρώ.
Το ποσό αυτό αφορά τις συγκεκριμένες πρόσθετες ενισχύσεις και όχι το σύνολο των ετήσιων πιστώσεων της Περιφέρειας.
Οι οκτώ προσκλήσεις των 37,5 εκατομμυρίων ευρώ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ενεργοποίηση του ΕΣΠΑ.
Τον Ιούλιο του 2024 ανακοινώθηκαν οκτώ προσκλήσεις συνολικού προϋπολογισμού 37,5 εκατομμυρίων ευρώ.
Οι παρεμβάσεις αφορούσαν σημαντικές ανάγκες των νησιών, όπως:
Υποδομές ύδρευσης και επάρκεια πόσιμου νερού.
Διαχείριση και επεξεργασία λυμάτων.
Δημιουργία και αναβάθμιση μονάδων προσχολικής φροντίδας.
Κοινωνικές και αναπτυξιακές υποδομές.
Τα 37,5 εκατομμύρια ευρώ αποτελούσαν προϋπολογισμό προσκλήσεων και όχι πληρωμές έργων.
Η διαφορά είναι σημαντική, καθώς μια πρόσκληση δημιουργεί τη δυνατότητα υποβολής προτάσεων, χωρίς να σημαίνει ότι ολόκληρο το ποσό έχει ήδη απορροφηθεί.
2025: Περισσότερα από 20,8 εκατομμύρια ευρώ σε πληρωμές μέσα σε έξι μήνες
Το 2025 η εικόνα περνά από τις χρηματοδοτικές εγκρίσεις στην πραγματική οικονομική κίνηση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 οι εκκαθαρίσεις και πληρωμές λογαριασμών έργων έφτασαν τα:
20.851.028,87 ευρώ.
Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντικό ποσό, το οποίο συνδέεται με έργα που χρηματοδοτούνται από το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, το ΕΣΠΑ και άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα.
Οι πληρωμές αφορούσαν έργα σε ολόκληρο το Βόρειο Αιγαίο και όχι αποκλειστικά τη Λέσβο.
Το τεχνικό πρόγραμμα του 2025 στη Λέσβο
Στο επίπεδο των παρεμβάσεων της Περιφέρειας στη Λέσβο, το τεχνικό πρόγραμμα του 2025 περιλάμβανε 19 εγκεκριμένα έργα στην κατηγορία ΚΑΠ επενδύσεων, με προϋπολογισμό που ξεπερνούσε το ένα εκατομμύριο ευρώ.
Παράλληλα, καταγράφηκαν 22 ακόμη προγραμματιζόμενα έργα.
Οι παρεμβάσεις αφορούσαν κυρίως τεχνικά έργα, συντηρήσεις και υποδομές.
Η συγκεκριμένη κατηγορία δεν αποτυπώνει το σύνολο των χρημάτων που διατέθηκαν στη Λέσβο, καθώς υπάρχουν και έργα που χρηματοδοτούνται από διαφορετικά προγράμματα.
2026: Αύξηση 27% στις πληρωμές έργων
Το πρώτο εξάμηνο του 2026 παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης ανακοίνωσε ότι οι πληρωμές λογαριασμών έργων έφτασαν τα:
26.572.501,32 ευρώ.
Το αντίστοιχο ποσό του πρώτου εξαμήνου του 2025 ήταν 20.851.028,87 ευρώ.
Η διαφορά είναι 5.721.472,45 ευρώ.
Με άλλα λόγια, οι πληρωμές αυξήθηκαν κατά περίπου 27,4% μέσα σε έναν χρόνο.
Οι πληρωμές αφορούσαν κυρίως:
Οδικά δίκτυα.
Αναπλάσεις πλατειών και υποδομών.
Πολιτιστικά έργα.
Περιβαλλοντικές παρεμβάσεις.
Το στοιχείο αυτό αποτελεί μία από τις σημαντικότερες οικονομικές ενδείξεις της περιόδου.
Πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι το Περιφερειακό Ταμείο λειτουργεί ως διαχειριστής πληρωμών και για προγράμματα άλλων φορέων. Συνεπώς, τα 26,57 εκατομμύρια ευρώ δεν αποτελούν αποκλειστικά δαπάνες έργων που εκτελεί η ίδια η Περιφέρεια.
Νοέμβριος 2026: Στα 22,85 εκατομμύρια ευρώ οι πιστώσεις του ΑΠΔΕ
Μία από τις σημαντικότερες χρηματοδοτικές εξελίξεις σημειώθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2026.
Η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου εξασφάλισε πρόσθετη χρηματοδότηση 5 εκατομμυρίων ευρώ, με αποτέλεσμα το συνολικό όριο πιστώσεων του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων για το 2026 να διαμορφωθεί στα 22,85 εκατομμύρια ευρώ.
Η εξέλιξη διαμορφώνεται ως εξής:
| Χρηματοδοτική εξέλιξη | Ποσό |
|---|---|
| Αρχική κατανομή 2026 | 13.850.000 € |
| Πρώτη πρόσθετη ενίσχυση | 4.000.000 € |
| Δεύτερη πρόσθετη ενίσχυση | 5.000.000 € |
| Συνολικό όριο πιστώσεων | 22.850.000 € |
Η συνολική αύξηση σε σχέση με την αρχική κατανομή φτάνει τα 9 εκατομμύρια ευρώ.
Πρόκειται για σημαντική ενίσχυση της χρηματοδοτικής δυνατότητας της Περιφέρειας, η οποία δημιουργεί μεγαλύτερα περιθώρια για τη συνέχιση έργων και την κάλυψη των αναγκών τους.
Το ποσό, ωστόσο, αφορά το όριο πιστώσεων και δεν ταυτίζεται με το ποσό που έχει ήδη πληρωθεί.
Το μεγάλο πρόγραμμα των 150,8 εκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2026-2030
Πέρα από τις ετήσιες χρηματοδοτήσεις, η σημαντικότερη εξέλιξη για την επόμενη περίοδο είναι η έγκριση του νέου Περιφερειακού Προγράμματος Ανάπτυξης Βορείου Αιγαίου 2026-2030.
Το πρόγραμμα διαθέτει αρχικό προϋπολογισμό 116 εκατομμυρίων ευρώ.
Με την υπερδέσμευση, οι συνολικοί διαθέσιμοι πόροι φτάνουν τα 150,8 εκατομμύρια ευρώ.
Η κατανομή του αρχικού προϋπολογισμού των 116 εκατομμυρίων ευρώ περιλαμβάνει:
| Αναπτυξιακός τομέας | Προϋπολογισμός |
|---|---|
| Υποδομές και μεταφορές | 48.820.000 € |
| Κοινωνική συνοχή και ανάπτυξη | 22.465.000 € |
| Πράσινη ανάπτυξη | 22.500.000 € |
| Καινοτομία και ανταγωνιστικότητα | 9.150.000 € |
| Κλιματική κρίση και προστασία | 6.105.000 € |
| Ψηφιακός μετασχηματισμός | 5.000.000 € |
| Υποστήριξη προγραμμάτων | 1.960.000 € |
| Σύνολο | 116.000.000 € |
Το πρόγραμμα προβλέπει χρηματοδότηση παρεμβάσεων που αφορούν τις μεταφορές, τις υποδομές, την κοινωνική πολιτική, την περιβαλλοντική προστασία και την αναπτυξιακή προοπτική των νησιών.
Τα 77 εκατομμύρια ευρώ των ανεκτέλεστων έργων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για τα έργα της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου.
Περίπου 77 εκατομμύρια ευρώ που συνδέονται με ανεκτέλεστα έργα της περιόδου 2021-2025 διατηρούνται ως πρόσθετη χρηματοδοτική δυνατότητα και δεν αφαιρούνται από το νέο πρόγραμμα.
Αυτό σημαίνει ότι η Περιφέρεια έχει τη δυνατότητα να συνεχίσει έργα που δεν ολοκληρώθηκαν στην προηγούμενη περίοδο.
Αποτελεί θετική εξέλιξη για τη διατήρηση των χρηματοδοτήσεων, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει και ένα ζήτημα: υπάρχουν έργα προηγούμενης περιόδου που εξακολουθούν να χρειάζονται ολοκλήρωση.
ΕΣΠΑ 2021-2027: Το μεγάλο χρηματοδοτικό εργαλείο των 394 εκατομμυρίων ευρώ
Ένα ακόμη σημαντικό χρηματοδοτικό εργαλείο είναι το Περιφερειακό Πρόγραμμα «Βόρειο Αιγαίο 2021-2027».
Ο συνολικός προϋπολογισμός δημόσιας δαπάνης ανέρχεται σε 394.019.400 ευρώ.
Η χρηματοδότηση προέρχεται κατά 85% από ευρωπαϊκούς πόρους και κατά 15% από εθνικούς πόρους.
Το πρόγραμμα καλύπτει ένα ευρύ φάσμα παρεμβάσεων:
Επιχειρηματικότητα και οικονομική ανάπτυξη.
Προστασία του περιβάλλοντος.
Αντιμετώπιση φυσικών κινδύνων.
Μεταφορές και προσβασιμότητα.
Κοινωνικές υποδομές.
Εκπαίδευση και απασχόληση.
Χωρική ανάπτυξη και συνοχή.
Τα 394 εκατομμύρια ευρώ αφορούν ολόκληρη την προγραμματική περίοδο και όχι αποκλειστικά τη διετία 2024-2026.
Επίσης, δεν αποτελούν αποκλειστικά χρήματα της Περιφέρειας, καθώς δικαιούχοι είναι και δήμοι, δημόσιες υπηρεσίες και άλλοι οργανισμοί.
Ποια έργα εντάχθηκαν το 2026; Η εικόνα από τα νησιά
Η εικόνα των ενταγμένων πράξεων του ΕΣΠΑ αποκαλύπτει συγκεκριμένες παρεμβάσεις σε ολόκληρο το Βόρειο Αιγαίο.
Ενδεικτικά, μεταξύ των πράξεων που εντάχθηκαν το 2026 περιλαμβάνονται:
Λέσβος και Λήμνος
Ανάπλαση του Άλσους Τσαμάκια στη Μυτιλήνη: 2.138.020 ευρώ.
Αποκατάσταση νοτίου τείχους του μεσαιωνικού κάστρου Μύρινας: 1.500.000 ευρώ.
Αποκατάσταση Ιερού Ναού Αγίου Δημητρίου στο Κοντοπούλι Λήμνου: 1.620.000 ευρώ.
Χίος
Επέκταση, εκσυγχρονισμός και επανέκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Χίου: 20.126.853,89 ευρώ.
Δημιουργία δικτύου κοινόχρηστων χώρων αναψυχής και πρασίνου στη Δημοτική Ενότητα Χίου: 3.547.466 ευρώ.
Ανάπλαση περιοχής Παζαριού: 3.285.216 ευρώ.
Αποκατάσταση ναού Αγίου Ιωάννη Αργέντη στον Παλιό Καταρράκτη: 500.000 ευρώ.
Σάμος
Επισκευή και εκσυγχρονισμός του Αρχαιολογικού Μουσείου Βαθέος: 2.700.000 ευρώ.
Τα παραπάνω αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα εντάξεων και όχι το σύνολο των έργων του ΕΣΠΑ.
Επιπλέον, πρόκειται για έργα διαφορετικών δικαιούχων. Δεν είναι όλα έργα που εκτελούνται από την Περιφέρεια.
Η Λέσβος στο επίκεντρο: Τι προβλέπει το τεχνικό πρόγραμμα του 2026
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το τεχνικό πρόγραμμα της Περιφέρειας για την Περιφερειακή Ενότητα Λέσβου.
Για το 2026 καταγράφονται 16 νέες δράσεις.
Ανάμεσα σε αυτές περιλαμβάνονται:
Τουριστική προβολή Λέσβου και Λήμνου: 168.000 ευρώ.
Επέκταση και επισκευή λιμενοβραχίονα Μήθυμνας: 133.380 ευρώ.
Αλλαγή κουφωμάτων στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Σκαλοχωρίου: 120.000 ευρώ.
Αθλητικές δράσεις στα νησιά της Περιφερειακής Ενότητας Λέσβου: 110.000 ευρώ.
Πολιτιστικές δράσεις στα νησιά της Περιφερειακής Ενότητας Λέσβου: 140.000 ευρώ.
Φεστιβάλ Σαπφούς: 100.000 ευρώ.
Καινοτόμο έργο καταγραφής και συντήρησης γεφυρών: 200.000 ευρώ.
Ανακατασκευή τοιχίων αντιστήριξης επαρχιακών οδών: 70.200 ευρώ.
Αποκατάσταση χώρου στάθμευσης στο Πλωμάρι: 33.000 ευρώ.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης μικρότερες παρεμβάσεις, τεχνικές μελέτες, εργαστηριακούς ελέγχους και δράσεις πολιτισμού.
Ωστόσο, υπάρχει μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια.
Σε αρκετές από τις νέες δράσεις, σημαντικό μέρος του προϋπολογισμού μεταφέρεται στο 2027. Αυτό σημαίνει ότι η εγγραφή μιας δράσης στο τεχνικό πρόγραμμα δεν συνεπάγεται απαραίτητα ότι ολόκληρο το ποσό θα δαπανηθεί μέσα στο 2026.
Παράλληλα, προβλέπονται μειώσεις προϋπολογισμών σε ορισμένα έργα και μελέτες, ενώ η ανακατασκευή τοιχίων αντιστήριξης στην επαρχιακή οδό 5 απεντάσσεται από το συγκεκριμένο πρόγραμμα.
Τα πέντε γήπεδα 5x5 σε Λισβόρι, Σκαλοχώρι, Κλειώ, Χίδηρα και Σίγρι μεταφέρονται στο νέο Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης.
Η οικονομική ακτινογραφία: Οι αριθμοί που ξεχωρίζουν
| Χρονιά / Πρόγραμμα | Οικονομικό μέγεθος |
|---|---|
| Πρόσθετες χρηματοδοτήσεις 2024 | 18,5 εκατ. € |
| Πληρωμές Α' εξαμήνου 2025 | 20,85 εκατ. € |
| Πληρωμές Α' εξαμήνου 2026 | 26,57 εκατ. € |
| Αύξηση πληρωμών 2026 έναντι 2025 | 27,4% |
| Όριο πιστώσεων ΑΠΔΕ 2026 | 22,85 εκατ. € |
| Προσκλήσεις ΕΣΠΑ που ανακοινώθηκαν το 2024 | 37,5 εκατ. € |
| Συνολικό ΕΣΠΑ Βορείου Αιγαίου 2021-2027 | 394,02 εκατ. € |
| Νέο ΠΠΑ Βορείου Αιγαίου 2026-2030 | 150,8 εκατ. € |
Οι αριθμοί αυτοί δεν αθροίζονται σε ένα ενιαίο σύνολο, καθώς περιλαμβάνουν διαφορετικές κατηγορίες χρηματοδότησης, χρονικές περιόδους και πληρωμές.
Το μεγάλο ερώτημα: Πόσα χρήματα έγιναν πραγματικά έργα;
Η οικονομική εικόνα δείχνει ότι η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου έχει στη διάθεσή της σημαντικά χρηματοδοτικά εργαλεία.
Το ερώτημα, όμως, δεν είναι μόνο πόσα εκατομμύρια εγκρίθηκαν.
Είναι πόσα από αυτά μετατράπηκαν σε πραγματικές παρεμβάσεις.
Για να αξιολογηθεί ουσιαστικά η αποτελεσματικότητα της περιφερειακής διοίκησης, πρέπει να εξεταστούν πέντε διαφορετικά επίπεδα:
Τα έργα που εξασφάλισαν χρηματοδότηση.
Τα έργα που δημοπρατήθηκαν και απέκτησαν ανάδοχο.
Τα έργα που ξεκίνησαν να κατασκευάζονται.
Τα έργα που ολοκληρώθηκαν και παραδόθηκαν.
Τα ποσά που πληρώθηκαν πραγματικά για κάθε έργο.
Η αύξηση των πληρωμών κατά 27,4% στο πρώτο εξάμηνο του 2026 είναι ένα θετικό οικονομικό στοιχείο. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποτυπώσει την πραγματική πρόοδο όλων των έργων.
Αντίστοιχα, η εξασφάλιση 150,8 εκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2026-2030 δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες για το μέλλον, αλλά η επιτυχία του προγράμματος θα κριθεί από την υλοποίησή του.
Το συμπέρασμα
Η οικονομική ακτινογραφία της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου για την περίοδο 2024-Νοεμβρίου 2026 αποτυπώνει σημαντικές χρηματοδοτικές ενισχύσεις, αυξημένες πληρωμές και έναν μεγάλο αναπτυξιακό σχεδιασμό για τα επόμενα χρόνια.
Το 2024 καταγράφηκαν πρόσθετες χρηματοδοτήσεις 18,5 εκατομμυρίων ευρώ, το πρώτο εξάμηνο του 2025 πληρώθηκαν περισσότερα από 20,85 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το πρώτο εξάμηνο του 2026 οι πληρωμές ξεπέρασαν τα 26,57 εκατομμύρια ευρώ.
Παράλληλα, το όριο πιστώσεων του ΑΠΔΕ για το 2026 έφτασε τα 22,85 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα προβλέπει διαθέσιμους πόρους 150,8 εκατομμυρίων ευρώ.
Το μεγάλο ευρωπαϊκό πρόγραμμα του Βορείου Αιγαίου διαθέτει επιπλέον συνολικό προϋπολογισμό 394 εκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2021-2027.
Το πραγματικό στοίχημα για τη διοίκηση Μουτζούρη δεν είναι πλέον μόνο η εξασφάλιση νέων χρηματοδοτήσεων. Είναι να αποδειχθεί ότι τα εκατομμύρια ευρώ που διατίθενται μετατρέπονται σε έργα που ολοκληρώνονται, υποδομές που λειτουργούν και παρεμβάσεις που βελτιώνουν την καθημερινότητα των κατοίκων της Λέσβου, της Χίου, της Σάμου, της Λήμνου και των υπόλοιπων νησιών.
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ LESVOSPOST.COM
Διεύθυνση – Αρχισυνταξία: Γεώργιος Στεφάνου


ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ