«Οι ντόπιοι ήταν σε άρνηση» – Η βαριά αιχμή κυβερνητικού αξιωματούχου για τη Λέσβο μέσω Euractiv

Μια φράση που προκαλεί έντονες αντιδράσεις στη Λέσβο περιλαμβάνει το ρεπορτάζ του Euractiv για την κυβερνητική απόφαση να περάσει στον Στρατό ο επιχειρησιακός συντονισμός της αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού.

Η κρίση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο παίρνει πλέον και πολιτικές διαστάσεις εκτός νησιού, καθώς στο επίκεντρο βρίσκεται μια ιδιαίτερα σκληρή αναφορά ανώτερου κυβερνητικού αξιωματούχου που μίλησε στο ευρωπαϊκό ειδησεογραφικό δίκτυο Euractiv.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο αξιωματούχος υποστήριξε ότι καθ' όλη τη διάρκεια της κρίσης «locals have been in denial», δηλαδή ότι «οι ντόπιοι βρίσκονταν σε άρνηση» ως προς τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Η διατύπωση αυτή είναι ιδιαίτερα γενική και αφήνει ανοιχτό ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιοι ακριβώς είναι οι «ντόπιοι» στους οποίους αναφέρεται;

Από την κριτική στην Περιφέρεια, στην αιχμή για την τοπική κοινωνία

Η συγκεκριμένη αναφορά δεν αφορά μόνο τη διοικητική αντιπαράθεση ανάμεσα στην κυβέρνηση και την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.

Ο όρος «locals» δεν προσδιορίζει αν ο κυβερνητικός αξιωματούχος αναφέρεται στους κτηνοτρόφους, στις περιφερειακές αρχές, στις τοπικές υπηρεσίες ή γενικότερα στην κοινωνία της Λέσβου.

Και αυτό είναι που κάνει τη φράση ιδιαίτερα βαριά.

Η τοπική κοινωνία βρίσκεται εδώ και μήνες αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή κατάσταση. Η επιζωοτία του αφθώδους πυρετού ξεκίνησε τον Μάρτιο και, σύμφωνα με τα στοιχεία που είχαν δημοσιοποιηθεί έως τις 21 Αυγούστου, οι θανατώσεις είχαν φτάσει τις 81.060, εκ των οποίων η συντριπτική πλειονότητα ήταν αιγοπρόβατα.

Για τους κτηνοτρόφους, επομένως, η κρίση δεν αποτελεί μια θεωρητική επιδημιολογική συζήτηση. Σημαίνει απώλεια ζώων, εισοδήματος και παραγωγικού κεφαλαίου, αλλά και μια τεράστια αναστάτωση στην καθημερινότητα της υπαίθρου.

Η κυβέρνηση επιμένει στην πολιτική εκρίζωσης

Στο ίδιο δημοσίευμα του Euractiv, κυβερνητική πηγή υπερασπίζεται την επιλογή της Αθήνας να συνεχίσει την πολιτική εκρίζωσης.

Όπως αναφέρεται, η κυβέρνηση θεωρεί ότι από την πρώτη ημέρα ακολούθησε το ευρωπαϊκό πρωτόκολλο, σύμφωνα με το οποίο όταν επιβεβαιώνεται κρούσμα αφθώδους πυρετού εφαρμόζεται πολιτική stamping-out, με θανάτωση ολόκληρης της προσβεβλημένης εκτροφής.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα κοινοποίησε το πρώτο κρούσμα στη Λέσβο στις 16 Μαρτίου 2026, με τον ορότυπο SAT1, και ότι από την αρχή εφαρμόστηκαν τα προβλεπόμενα μέτρα περιορισμού, μεταξύ άλλων ζώνες προστασίας και επιτήρησης.

Η σύγκρουση κυβέρνησης – Περιφέρειας

Το μεγάλο πολιτικό ζήτημα προέκυψε στα τέλη Αυγούστου, όταν το Περιφερειακό Συμβούλιο αποφάσισε να σταματήσουν οι ιχνηλατήσεις, οι δειγματοληψίες και οι θανατώσεις ζώων.

Η απόφαση αυτή προκάλεσε την άμεση αντίδραση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, με την κυβέρνηση να επιμένει ότι τα προβλεπόμενα κτηνιατρικά μέτρα πρέπει να συνεχιστούν.

Η αντιπαράθεση κορυφώθηκε με την απόφαση της κυβέρνησης να μεταφέρει τον επιχειρησιακό συντονισμό της αντιμετώπισης του αφθώδους στη Λέσβο στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Σύμφωνα με το Euractiv, επικεφαλής τίθεται ανώτερος στρατιωτικός αξιωματικός, στον οποίο θα αναφέρονται οι κτηνίατροι που συμμετέχουν στην επιχείρηση, τόσο οι στρατιωτικοί όσο και εκείνοι των περιφερειακών υπηρεσιών.

Παράλληλα, στη Λέσβο αναπτύσσεται πλέον σημαντική δύναμη στρατιωτικών κτηνιάτρων. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο αριθμός τους φτάνει τους 25, με 12 επιπλέον να προστίθενται στους 13 που βρίσκονταν ήδη στο νησί.

«Παραβιάστηκε η εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία»

Ακόμη πιο σκληρή είναι η αναφορά του ίδιου κυβερνητικού αξιωματούχου σχετικά με τη στάση που ακολούθησε η Περιφέρεια.

Όπως δήλωσε στο Euractiv, σε περιοχή που βρίσκεται υπό την ευθύνη της κυβέρνησης παραβιάστηκαν «τόσο η εθνική όσο και η ευρωπαϊκή νομοθεσία», κάτι που, όπως υποστήριξε, δεν μπορεί να γίνει ανεκτό.

Πρόκειται για σαφή κυβερνητική αιχμή προς τη διοίκηση της Περιφέρειας και ουσιαστικά αποτυπώνει το βάθος της σύγκρουσης που έχει δημιουργηθεί γύρω από τη διαχείριση της επιζωοτίας.

Την ίδια στιγμή, οι δημόσιοι κτηνίατροι έχουν εκφράσει σοβαρές αντιρρήσεις για τη νέα δομή, χαρακτηρίζοντας τη μεταφορά του επιχειρησιακού ελέγχου στον Στρατό «επικίνδυνη εκτροπή».

Το μεγάλο ερώτημα για τη Λέσβο

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η φράση «οι ντόπιοι ήταν σε άρνηση» δημιουργεί ένα επιπλέον πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα.

Η κυβέρνηση έχει δικαίωμα να ασκεί κριτική σε αποφάσεις, υπηρεσίες και θεσμικά όργανα. Όταν όμως χρησιμοποιείται ένας τόσο γενικός όρος για μια ολόκληρη τοπική κοινωνία, το ερώτημα είναι εύλογο:

Ποιοι ήταν τελικά αυτοί που «βρίσκονταν σε άρνηση»;

Οι κτηνοτρόφοι που έχασαν τα κοπάδια τους; Οι τοπικές υπηρεσίες; Η Περιφέρεια; Ή συνολικά οι κάτοικοι της Λέσβου;

Το Euractiv δεν δίνει περαιτέρω διευκρίνιση για το συγκεκριμένο σημείο.

Σε κάθε περίπτωση, η συγκεκριμένη δήλωση έρχεται σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη στιγμή για το νησί, με την επιζωοτία να έχει ήδη προκαλέσει τεράστιες απώλειες και τη διαχείρισή της να έχει εξελιχθεί σε ανοιχτή αντιπαράθεση μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης, Περιφέρειας και κτηνοτροφικού κόσμου.

Και πλέον, πέρα από τις θανατώσεις, τις ιχνηλατήσεις και τις κτηνιατρικές διαδικασίες, στο τραπέζι βρίσκεται και ένα άλλο ζήτημα: πώς αντιλαμβάνεται η Αθήνα τη στάση της ίδιας της κοινωνίας της Λέσβου απέναντι στην κρίση.