Αφθώδης πυρετός στη Λέσβο: Αντίστροφη μέτρηση για την απόφαση που μπορεί να επαναφέρει τις θανατώσεις

Πληροφορίες του Lesvosnews.net αναφέρουν ότι αναμένεται η κρίσιμη απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου για την απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου – Στο επίκεντρο οι εκκρεμείς θετικές εκτροφές και η πιθανή επανεκκίνηση των μέτρων εκρίζωσης

Σε ένα νέο και ιδιαίτερα κρίσιμο στάδιο φαίνεται να εισέρχεται η υπόθεση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες του Lesvosnews.net, η διαδικασία ελέγχου νομιμότητας της απόφασης του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου βρίσκεται στην τελική της φάση.

Μέχρι τη σύνταξη του παρόντος ρεπορτάζ δεν έχει δημοσιοποιηθεί η σχετική απόφαση. Ωστόσο, οι πληροφορίες που μεταφέρει το Lesvosnews.net κάνουν λόγο για εξελίξεις και ανακοινώσεις μέσα στις επόμενες ώρες.

Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η απόφαση της Αποκεντρωμένης μπορεί να καθορίσει το επόμενο βήμα στη διαχείριση της ζωονόσου στο νησί και κυρίως την τύχη των μέτρων που έχουν «παγώσει» μετά την απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου.

Στο επίκεντρο η απόφαση της Περιφέρειας

Η αντιπαράθεση ξεκίνησε μετά την απόφαση 75/28.8.2026 του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου, με την οποία τέθηκε ουσιαστικά φρένο στις θανατώσεις και στις ιχνηλατήσεις που συνδέονται με την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο.

Η απόφαση ελήφθη μετά τις έντονες συνεδριάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου στις 27 και 28 Αυγούστου και προκάλεσε άμεση αντίδραση από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Λίγες ημέρες αργότερα, η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ υποστήριξε ότι το Περιφερειακό Συμβούλιο και ο Περιφερειάρχης δεν έχουν αρμοδιότητα να αναστείλουν την εφαρμογή μέτρων που απορρέουν από το εθνικό και ευρωπαϊκό κτηνιατρικό πλαίσιο.

Αυτό ακριβώς αποτελεί και τον πυρήνα του ελέγχου που καλείται να πραγματοποιήσει η Αποκεντρωμένη Διοίκηση.

Τι θα γίνει εάν ακυρωθεί η απόφαση

Εάν τελικά η Αποκεντρωμένη ακυρώσει την απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου, το διοικητικό τοπίο στη Λέσβο αλλάζει σημαντικά.

Η ακύρωση θα αφαιρέσει το διοικητικό έρεισμα που χρησιμοποιήθηκε για την αναστολή των συγκεκριμένων διαδικασιών και οι αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες θα μπορούν να επανέλθουν στην εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων, σύμφωνα με το ισχύον εθνικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι την ίδια ώρα θα ξεκινήσουν μαζικά θανατώσεις στις εκτροφές.

Κάθε υπόθεση θα πρέπει να εξεταστεί ξεχωριστά. Θα πρέπει να διαπιστωθεί ποια εκτροφή παραμένει επισήμως θετική, εάν υπάρχει ισχύουσα κτηνιατρική απόφαση, εάν αυτή έχει κοινοποιηθεί και είναι εκτελεστή και εάν ο σχετικός διοικητικός φάκελος είναι πλήρης.

Από εκεί και πέρα θα ακολουθήσει ο επιχειρησιακός σχεδιασμός για την εφαρμογή των μέτρων.

Οι θετικές εκτροφές στο επίκεντρο

Ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα που αναμένεται να απαντηθούν είναι ο ακριβής αριθμός των εκτροφών που εξακολουθούν να βρίσκονται σε εκκρεμότητα.

Ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Θανάσης Καββαδάς είχε αναφερθεί στις αρχές Σεπτεμβρίου σε 13 θετικές εκτροφές, στις οποίες δεν είχαν πραγματοποιηθεί οι προβλεπόμενες θανατώσεις.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις νεότερες πληροφορίες που επικαλείται το Lesvosnews.net, ο αριθμός αυτός φέρεται πλέον να έχει αυξηθεί στις 18 εκτροφές, λόγω νέων εργαστηριακών αποτελεσμάτων.

Ο ακριβής αριθμός και η κατάσταση κάθε εκτροφής αναμένεται να αποσαφηνιστούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες, καθώς η επιδημιολογική εικόνα μπορεί να έχει μεταβληθεί τις τελευταίες ημέρες.

Η θέση του Υπουργείου

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης έχει ζητήσει την πλήρη εφαρμογή των προβλεπόμενων κτηνιατρικών μέτρων μέχρι την εκρίζωση της νόσου.

Στο πλαίσιο αυτό, ο υφυπουργός Θανάσης Καββαδάς είχε ζητήσει από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου την απαρέγκλιτη συνέχιση των μέτρων που προβλέπονται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Η θέση του Υπουργείου είναι ότι η αντιμετώπιση μιας νόσου κατηγορίας Α, όπως ο αφθώδης πυρετός, δεν μπορεί να εξαρτάται από πολιτικές αποφάσεις σε περιφερειακό επίπεδο, αλλά πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές και εθνικές κτηνιατρικές διατάξεις.

Από την άλλη πλευρά, η Περιφερειακή Αρχή έχει επιμείνει στη δική της απόφαση, υποστηρίζοντας ότι στόχος της είναι η προστασία του ζωικού κεφαλαίου, της κτηνοτροφικής παραγωγής και της κοινωνικής και οικονομικής συνοχής της Λέσβου.

Τι προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο

Σημαντικό ρόλο στη διαμάχη έχει το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τις νόσους κατηγορίας Α.

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2020/687 προβλέπει συγκεκριμένα μέτρα μετά την επιβεβαίωση τέτοιας νόσου σε εγκατάσταση, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται μέτρα για τα ευαίσθητα είδη ζώων, υπό την εποπτεία των αρμόδιων κτηνιατρικών αρχών.

Παράλληλα προβλέπονται διαδικασίες για τη διαχείριση των νεκρών ζώων, τη βιοασφάλεια, τον καθαρισμό και την απολύμανση των εγκαταστάσεων.

Έτσι, το βασικό νομικό ερώτημα που έχει τεθεί δεν είναι απλώς εάν είναι σωστό ή λάθος να εφαρμοστούν οι θανατώσεις, αλλά ποιος έχει την αρμοδιότητα να αποφασίζει την αναστολή μέτρων που προβλέπονται από το εθνικό και ευρωπαϊκό κτηνιατρικό πλαίσιο.

Νέος επιχειρησιακός συντονισμός

Την ίδια ώρα, ιδιαίτερη σημασία αποκτά και το νέο πλαίσιο επιχειρησιακού συντονισμού για την αντιμετώπιση της επιζωοτίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά, ο νέος μηχανισμός προβλέπει αυξημένο ρόλο του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας στο επιχειρησιακό σκέλος της αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού στις πληγείσες περιοχές.

Ο στρατιωτικός μηχανισμός δεν υποκαθιστά τις κτηνιατρικές υπηρεσίες ούτε αποφασίζει ποια εκτροφή είναι θετική. Η επιστημονική και κτηνιατρική ευθύνη παραμένει στις αρμόδιες υπηρεσίες.

Ο ρόλος του επιχειρησιακού συντονισμού αφορά την οργάνωση της εφαρμογής των μέτρων, όπως η μεταφορά ζώων και ζωικών υποπροϊόντων, η διάθεση μέσων και προσωπικού, η υγειονομική διαχείριση των νεκρών ζώων, οι απολυμάνσεις και άλλα απαιτούμενα μέτρα.

Με απλά λόγια, η Κτηνιατρική καθορίζει τι πρέπει να γίνει βάσει του υγειονομικού φακέλου και ο επιχειρησιακός μηχανισμός οργανώνει τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστεί.

Η επόμενη ημέρα

Εάν επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες του Lesvosnews.net και η Αποκεντρωμένη Διοίκηση προχωρήσει στην ακύρωση της απόφασης του Περιφερειακού Συμβουλίου, το ενδιαφέρον θα στραφεί αμέσως στις εκτροφές που παραμένουν σε εκκρεμότητα.

Το πρώτο βήμα θα είναι η επικαιροποίηση της εικόνας από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες.

Θα πρέπει να καταγραφούν οι ενεργές θετικές εκτροφές, οι αποφάσεις που έχουν ήδη εκδοθεί, οι φάκελοι που παραμένουν σε ισχύ και οι περιπτώσεις στις οποίες απαιτούνται πρόσθετες διοικητικές ενέργειες.

Στη συνέχεια, εφόσον υπάρχουν εκτελεστές αποφάσεις, θα πρέπει να οργανωθεί ο επιχειρησιακός σχεδιασμός για την εφαρμογή τους.

Η κρίσιμη ώρα για τη Λέσβο

Η απόφαση της Αποκεντρωμένης αναμένεται πλέον με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τόσο από την Περιφέρεια όσο και από τους κτηνοτρόφους του νησιού.

Για τους παραγωγούς που έχουν ήδη υποστεί τεράστιες οικονομικές και παραγωγικές απώλειες από τον αφθώδη πυρετό, η εξέλιξη αυτή αφορά άμεσα το μέλλον των εκτροφών τους.

Για τις αρμόδιες υπηρεσίες, το ζητούμενο είναι η αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων και ο περιορισμός της εξάπλωσης της νόσου.

Και για τη Λέσβο συνολικά, η υπόθεση έχει πλέον αποκτήσει και μια ξεκάθαρη θεσμική διάσταση:

Ποιος έχει τον τελευταίο λόγο στη διαχείριση μιας ζωονόσου όταν συγκρούονται η Περιφέρεια, το Υπουργείο και το ευρωπαϊκό κτηνιατρικό πλαίσιο;

Η απάντηση αναμένεται πλέον από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου.

Οι πληροφορίες για την επικείμενη εξέλιξη και την πορεία της διαδικασίας προέρχονται από το Lesvosnews.net και αναμένονται οι επίσημες ανακοινώσεις των αρμόδιων Αρχών.