Η λεσβιακή ντοπιολαλιά στο επίκεντρο εκδήλωσης στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης

Αφιέρωμα στη γλωσσική παράδοση της Λέσβου και τη γνήσια αγιασώτικη λαϊκή σάτιρα παρουσίασε ο Δήμος Μυτιλήνης, στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Μια ξεχωριστή εκδήλωση αφιερωμένη στη λεσβιακή ντοπιολαλιά και τον λαϊκό πολιτισμό του νησιού πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026 στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης.

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από τον Δήμο Μυτιλήνης, σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Καρναβαλικό Σύλλογο «Ο Σάτυρος» και τη Θεατρική Ομάδα του Αναγνωστηρίου Αγιάσου, στο πλαίσιο του εορτασμού των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Μετά τον χαιρετισμό της Αντιδημάρχου Πολιτισμού, Εριφύλης Χιωτέλη, ακολούθησε εισήγηση της ομότιμης καθηγήτριας Γλωσσολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, Αγγελικής Ράλλη.

Η κ. Ράλλη αναφέρθηκε στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του λεσβιακού γλωσσικού ιδιώματος, αναδεικνύοντας τη σημασία της καταγραφής και της διάσωσής του ως σημαντικού στοιχείου της πολιτιστικής κληρονομιάς της Λέσβου.

Στίχοι, σάτιρα και ιστορία της Λέσβου

Το πρώτο μέρος της εκδήλωσης ήταν αφιερωμένο στον αείμνηστο Στρατή Π. Αναστασέλη και στους στίχους του από την περίοδο 1938-1976.

Μέσα από τα έργα του αναδείχθηκε ο πλούτος της λεσβιακής γλώσσας, η δύναμη των εικόνων και η χαρακτηριστική αθυροστομία της λαϊκής σάτιρας, αλλά και το έντονο κοινωνικό και πολιτικό περιεχόμενο που χαρακτήριζε τη γραφή του.

Στη συνέχεια παρουσιάστηκε το δρώμενο του καρναβαλικού γάμου, με παραδοσιακά γαμήλια τραγούδια και ζωντανή μουσική, μεταφέροντας στη σκηνή στοιχεία από την παράδοση και το λαϊκό πολιτισμό της Αγιάσου.

Το «Ζαμπνιές» του Στρατή Π. Αναστασέλη

Η βραδιά ολοκληρώθηκε με την παρουσίαση αποσπάσματος από το θεατρικό μονόπρακτο «Ζαμπνιές» του Στρατή Π. Αναστασέλη.

Το έργο, γραμμένο με αφορμή το ιατρικό συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στη Μυτιλήνη το 1957, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη σκηνή του Ερασιτεχνικού Φιλοτεχνικού Ομίλου Μυτιλήνης «Το Μπουρίνι» στις 23 Απριλίου 1957, σε σκηνοθεσία Χριστόφα Χατζηπαναγιώτη και Χριστόφα Κανιμά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε το γεγονός ότι το απόσπασμα παρουσιάστηκε σε αγιασώτικη, πλωμαρίτικη και μυτιληνιά ντοπιολαλιά, αναδεικνύοντας τις γλωσσικές διαφοροποιήσεις που συναντώνται ακόμη και μέσα στο ίδιο το νησί.

Το έργο παρουσιάστηκε από τη Θεατρική Ομάδα του Αναγνωστηρίου Αγιάσου, η οποία μετέφερε στη σκηνή ένα χαρακτηριστικό κομμάτι της λεσβιακής θεατρικής και λαϊκής παράδοσης.

Οι συντελεστές

Στα δρώμενα συμμετείχαν οι Παναγιώτης Μιχ. Κουτσκουδής, Παναγιώτης Κορομηλάς, Αναστάσης Χατζηγιάννης, Σοφία Κουταλέλη, Γεωργία Βίγλατζη, Κατερίνα Γούναρη, Δημήτρης Κορομηλάς, Βασίλης Γυρέλης, Χρήστος Κλήμος, Μαρία Θρ. Γλεζέλη, Κώστας Ζαφειρίου, Στρατής Καζαντζής, Ερμόλαος Κατζουρίδης, Θεόφιλος Χτενέλης, Μαρία Ε. Αϊβαλιώτου, Γρηγόρης Λιγέλης, Γιάννης Αλ. Παπάνης, Θρασύβουλος Γλεζέλης, Γιώτα Δ. Κορομηλά, Ελένη Δ. Κορομηλά, Μερόπη Καρέτου και Αθανασία Κορομηλά-Κουτσκουδή.

Η εκδήλωση ανέδειξε με έναν διαφορετικό τρόπο τον πλούτο της λεσβιακής πολιτιστικής κληρονομιάς, υπενθυμίζοντας ότι η ντοπιολαλιά δεν αποτελεί απλώς έναν τρόπο ομιλίας, αλλά ζωντανό κομμάτι της ιστορίας, της καθημερινότητας και της συλλογικής μνήμης του νησιού.