Πρόταση ανάδειξης του παλιού Δημοτικού Κολυμβητηρίου Μυτιλήνης: Από εγκαταλελειμμένο κτήριο σε νέο πολιτιστικό και επιβατικό κόμβο (PICS)

Μια διαφορετική προσέγγιση για το μέλλον του παλιού Δημοτικού Κολυμβητηρίου Μυτιλήνης παρουσιάζει η αρχιτέκτων μηχανικός Μαρία Καραγκιόζη, μέσα από τη διπλωματική της εργασία στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Περιβαλλοντικός Αρχιτεκτονικός και Αστικός Σχεδιασμός» του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Η εργασία με τίτλο «Προσαρμοστική Επανάχρηση και Περιβαλλοντική Αναβάθμιση της Μπρουταλιστικής Αρχιτεκτονικής: Η περίπτωση του παλαιού Δημοτικού Κολυμβητηρίου Μυτιλήνης», η οποία εκπονήθηκε το 2023, έρχεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης που έχει ανοίξει το τελευταίο διάστημα για την αξιοποίηση του εμβληματικού κτηρίου στον νότιο επιβατικό λιμένα της πόλης.

Η Μαρία Καραγκιόζη, με καταγωγή από τη Λέσβο, επισημαίνει ότι το παλιό κολυμβητήριο αποτελεί ένα σημαντικό δείγμα μπρουταλιστικής αρχιτεκτονικής και ένα αναγνωρίσιμο τοπόσημο για τη Μυτιλήνη, το οποίο μπορεί να αποκτήσει ξανά ζωή μέσα από μια σύγχρονη και βιώσιμη επανάχρηση.

Ένας νέος επιβατικός σταθμός με πολιτιστική ταυτότητα

Η πρόταση της μελέτης βασίζεται στη συνύπαρξη δύο βασικών λειτουργιών: τη δημιουργία ενός σύγχρονου επιβατικού σταθμού για την ακτοπλοΐα εσωτερικού και παράλληλα ενός ανοιχτού πολιτιστικού κέντρου για κατοίκους και επισκέπτες.

Στόχος είναι το κτήριο να μην αποτελέσει απλώς έναν χώρο εξυπηρέτησης ταξιδιωτών, αλλά ένα νέο σημείο αναφοράς για την πόλη, όπου θα μπορούν να φιλοξενούνται εκθέσεις, εργαστήρια, διαλέξεις, πολιτιστικές εκδηλώσεις και δράσεις που ενισχύουν την κοινωνική ζωή της Μυτιλήνης.

Στο ισόγειο προβλέπονται λειτουργίες επιβατικού σταθμού, όπως χώροι αναμονής, έκδοσης εισιτηρίων, τουριστικής πληροφόρησης, φύλαξης αποσκευών, αναψυκτηρίου και καταστημάτων τοπικών προϊόντων.

Στα επόμενα επίπεδα αναπτύσσονται πολιτιστικές χρήσεις, με αίθουσες εκθέσεων, εργαστηρίων και εκδηλώσεων, ενώ στον τελευταίο όροφο προτείνεται η δημιουργία βιβλιοθήκης και αναγνωστηρίου.

Διατήρηση της αρχιτεκτονικής ταυτότητας

Κεντρική ιδέα της μελέτης αποτελεί η διατήρηση του υπάρχοντος κελύφους του κτηρίου και η ανάδειξη των χαρακτηριστικών του, όπως το εμφανές σκυρόδεμα και η μεταλλική στέγη.

Οι νέες παρεμβάσεις σχεδιάζονται με τη λογική του «κτηρίου μέσα στο κτήριο», ώστε η αρχική μορφή να παραμένει ορατή και ο επισκέπτης να αντιλαμβάνεται την ιστορία και τον χαρακτήρα της κατασκευής.

Παράλληλα, η πρόταση δίνει έμφαση στη δυνατότητα μελλοντικών αλλαγών, ώστε οι χώροι να μπορούν να προσαρμοστούν στις ανάγκες της πόλης χωρίς να αλλοιώνεται η αρχιτεκτονική φυσιογνωμία του κτηρίου.

Βιοκλιματική αναβάθμιση και βιώσιμη ανάπτυξη

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην περιβαλλοντική αναβάθμιση του κτηρίου, με παρεμβάσεις που αφορούν τον φυσικό φωτισμό, τη βελτίωση των συνθηκών στο εσωτερικό και την ενσωμάτωση φυτεύσεων.

Η μελέτη υποστηρίζει ότι η επανάχρηση ενός υφιστάμενου κτηρίου αποτελεί μια πιο βιώσιμη επιλογή σε σχέση με την εγκατάλειψη ή την κατεδάφιση, καθώς συνδυάζει την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς με τις σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας.

Η αρχιτεκτονική πρόταση που άνοιξε ξανά τη συζήτηση

Η εργασία της Μαρίας Καραγκιόζη έχει δημοσιευθεί στα αρχιτεκτονικά περιοδικά Archetype και GRAD Review, ενώ απέσπασε έπαινο στις διπλωματικές διακρίσεις του GRAD Review για το 2023.

Όπως σημειώνει η ίδια, η μελέτη δεν αποτελεί μόνο ένα ακαδημαϊκό εγχείρημα, αλλά μια πρόταση για την προστασία και δημιουργική αξιοποίηση ενός κτηρίου που αποτελεί κομμάτι της σύγχρονης ιστορίας της Μυτιλήνης.

Η συζήτηση για το μέλλον του παλιού Δημοτικού Κολυμβητηρίου συνεχίζεται, με την πρόκληση να είναι μία: πώς ένα εγκαταλελειμμένο κτήριο μπορεί να μετατραπεί ξανά σε ζωντανό χώρο για την πόλη. Γιατί τελικά, τα κτήρια δεν πεθαίνουν πάντα από τον χρόνο. Μερικές φορές απλώς περιμένουν κάποιον να θυμηθεί γιατί κατασκευάστηκαν.