Στα «χαρακώματα» Περιφέρεια και ΥΠΑΑΤ για τις ιχνηλατήσεις και τις θανατώσεις λόγω αφθώδους

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ξεκαθαρίζει ότι οι κτηνιατρικές υπηρεσίες πρέπει να συνεχίσουν κανονικά τα προβλεπόμενα μέτρα – «Καμία αρμοδιότητα» στο Περιφερειακό Συμβούλιο για αναστολή εφαρμογής της νομοθεσίας

Νέα διάσταση παίρνει η ήδη τεταμένη κατάσταση στη Λέσβο λόγω της επιζωοτίας του αφθώδους πυρετού, μετά το έγγραφο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με το οποίο ουσιαστικά τίθεται υπό αμφισβήτηση η δυνατότητα του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου να αποφασίζει για τη διακοπή ή αναστολή των προβλεπόμενων κτηνιατρικών μέτρων.

Το έγγραφο, με ημερομηνία 31 Αυγούστου 2026, υπογράφεται από την Προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής, Δρ. Κατερίνα Μαρίνου, και αποτελεί απάντηση στην απόφαση υπ’ αριθ. 75/28.8.2026 του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου, το οποίο είχε συνεδριάσει στις 27 και 28 Αυγούστου, εν μέσω έντονων αντιδράσεων από τον κτηνοτροφικό κόσμο της Λέσβου.

Το ΥΠΑΑΤ ξεκαθαρίζει ότι η εφαρμογή των μέτρων για τον αφθώδη πυρετό διέπεται από συγκεκριμένο ευρωπαϊκό και εθνικό νομοθετικό πλαίσιο και ότι οι αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες έχουν υποχρέωση να το εφαρμόζουν.

Το ΥΠΑΑΤ: Δεν μπορεί η Περιφέρεια να «παγώσει» τα μέτρα

Στο έγγραφο γίνεται εκτενής αναφορά στον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/429, καθώς και στον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2020/687, οι οποίοι καθορίζουν το πλαίσιο πρόληψης, ελέγχου και εκρίζωσης των νοσημάτων κατηγορίας Α, στα οποία περιλαμβάνεται και ο αφθώδης πυρετός.

Όπως επισημαίνεται, σε περίπτωση επίσημης επιβεβαίωσης εστίας, η αρμόδια αρχή υποχρεούται να λαμβάνει άμεσα τα προβλεπόμενα μέτρα για τον περιορισμό και την εξάλειψη της νόσου.

Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία απαγορευμένων ζωνών, η συνεχής επιδημιολογική αξιολόγηση και η εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων στις ζώνες προστασίας και επιτήρησης.

Το Υπουργείο επικαλείται και το άρθρο 288 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπογραμμίζοντας ότι οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί είναι άμεσα εφαρμοστέοι και δεσμευτικοί για τα κράτη-μέλη.

Με βάση αυτό το πλαίσιο, το ΥΠΑΑΤ υποστηρίζει ότι το Περιφερειακό Συμβούλιο και ο Περιφερειάρχης δεν έχουν αρμοδιότητα να αποφασίζουν μονομερώς αν θα εφαρμοστεί ή όχι η εθνική και ενωσιακή νομοθεσία για τον αφθώδη πυρετό.

Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες πρέπει να συνεχίσουν

Ιδιαίτερα σαφής είναι η οδηγία που περιλαμβάνεται στο τέλος του εγγράφου.

Οι αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες, σύμφωνα με το Υπουργείο, οφείλουν να συνεχίσουν την εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων πρόληψης, ελέγχου και εκρίζωσης του αφθώδους πυρετού.

Η εφαρμογή των μέτρων θα πρέπει να συνεχιστεί μέχρι να πληρωθούν οι προϋποθέσεις που προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία για την τροποποίηση ή την άρση τους.

Με άλλα λόγια, το ΥΠΑΑΤ ξεκαθαρίζει ότι η απόφαση της Περιφέρειας δεν μπορεί από μόνη της να αποτελέσει βάση για τη διακοπή, την αναστολή ή την τροποποίηση των υποχρεωτικών μέτρων.

Προειδοποίηση ακόμη και για κυρώσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Το Υπουργείο προχωρά ακόμη περισσότερο, προειδοποιώντας ότι ενέργειες που οδηγούν σε μονομερή διακοπή των προβλεπόμενων μέτρων μπορεί να έχουν σοβαρές συνέπειες για τη χώρα.

Στο έγγραφο γίνεται λόγος για πιθανές επιπτώσεις στη διεθνή εικόνα της Ελλάδας και ακόμη και για κίνδυνο προσφυγής της χώρας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε περίπτωση παράβασης της ενωσιακής νομοθεσίας.

Παράλληλα, γίνεται αναφορά και στο ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη διακοπή κοινοτικών ενισχύσεων.

Στο επίκεντρο και η στελέχωση των υπηρεσιών

Την ίδια ώρα, το ΥΠΑΑΤ αναγνωρίζει εμμέσως και το πρόβλημα της στελέχωσης των αρμόδιων υπηρεσιών, ζητώντας να κινηθούν άμεσα οι διαδικασίες για την πρόσληψη έκτακτου προσωπικού.

Στο έγγραφο επισημαίνεται η ανάγκη κάλυψης των απρόβλεπτων και επειγουσών αναγκών που έχουν προκύψει από την επιζωοτία του αφθώδους πυρετού.

Το ζήτημα της έλλειψης επαρκούς κτηνιατρικού προσωπικού αποτελεί άλλωστε ένα από τα βασικά προβλήματα που έχουν αναδειχθεί στη διαχείριση της κρίσης στη Λέσβο.

Νέα σύγκρουση σε μια ήδη δύσκολη κατάσταση

Το έγγραφο του ΥΠΑΑΤ έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή για τη Λέσβο.

Οι κτηνοτρόφοι του νησιού βρίσκονται αντιμέτωποι με την απώλεια ζωικού κεφαλαίου, οικονομικές ζημιές και μεγάλη αβεβαιότητα για το μέλλον των εκμεταλλεύσεών τους, ενώ η συζήτηση για τις ιχνηλατήσεις και τις θανατώσεις έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.

Από τη μία πλευρά βρίσκεται η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, η οποία με την απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου επιχείρησε να βάλει «φρένο» στη διαδικασία, αντανακλώντας την έντονη πίεση και αγωνία που εκφράζεται από τους κτηνοτρόφους.

Από την άλλη, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης επικαλείται το ευρωπαϊκό και εθνικό δίκαιο και υποστηρίζει ότι τα συγκεκριμένα μέτρα είναι υποχρεωτικά και δεν μπορούν να ανασταλούν με απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου.

Έτσι, η υπόθεση παίρνει πλέον και θεσμική διάσταση, πέρα από την ήδη μεγάλη κοινωνική και οικονομική πίεση που προκαλεί η επιζωοτία.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς θα φανεί στην πράξη πώς θα εφαρμοστεί η θέση του ΥΠΑΑΤ στη Λέσβο και ποια θα είναι η αντίδραση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου απέναντι στο έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η κρίση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο δεν περιορίζεται πλέον μόνο στο πεδίο της κτηνοτροφίας. Έχει μετατραπεί σε ανοιχτή θεσμική αντιπαράθεση για το ποιος έχει την τελική αρμοδιότητα στη διαχείριση της επιζωοτίας και την εφαρμογή των μέτρων.

Με πληροφορίες: Aeolos TV