12 Ιουνίου 2017: Η μέρα που η γη κατάπιε τη Βρίσα – 9 χρόνια μετά, οι πληγές παραμένουν ανοιχτές

Το 2017 ήταν μία από τις πιο δύσκολες χρονιές που έχει ζήσει η Λέσβος τις τελευταίες δεκαετίες.

Το νησί βρέθηκε αντιμέτωπο με πλημμύρες, χιονοπτώσεις, τροχαία δυστυχήματα, την έξαρση του μεταναστευτικού, την ευλογιά των προβάτων και μια σειρά από γεγονότα που δοκίμασαν τις αντοχές των κατοίκων του.

Τίποτα όμως δεν συγκρίνεται με όσα συνέβησαν το μεσημέρι της Δευτέρας 12 Ιουνίου 2017.

Ήταν ώρα 15:28 όταν ο εγκέλαδος χτύπησε με δύναμη 6,3 Ρίχτερ τη Λέσβο, με επίκεντρο τη θαλάσσια περιοχή νότια του Πλωμαρίου. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, η γη σείστηκε βίαια, σπίτια κατέρρευσαν, δρόμοι ράγισαν και η καθημερινότητα χιλιάδων ανθρώπων άλλαξε για πάντα.

Ο απολογισμός ήταν τραγικός. Μία γυναίκα 45 ετών έχασε τη ζωή της στη Βρίσα, περισσότεροι από δέκα άνθρωποι τραυματίστηκαν, ενώ εκατοντάδες οικογένειες βρέθηκαν ξαφνικά χωρίς σπίτι.

Η Βρίσα μετατράπηκε σε χωριό-φάντασμα

Το μεγαλύτερο πλήγμα δέχθηκε η Βρίσα.

Ένα από τα ομορφότερα και ιστορικότερα χωριά της νότιας Λέσβου σχεδόν ισοπεδώθηκε. Οι εικόνες που ακολούθησαν θύμιζαν εμπόλεμη ζώνη. Ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα κατέρρευσαν, σπίτια μετατράπηκαν σε σωρούς από πέτρες και σκόνη, ενώ οι κάτοικοι παρακολουθούσαν σοκαρισμένοι τον τόπο τους να χάνεται μπροστά στα μάτια τους.

Από τα συντρίμμια ανασύρθηκε νεκρή μία 45χρονη γυναίκα, ενώ νωρίτερα διασώστες της Πυροσβεστικής είχαν καταφέρει να απεγκλωβίσουν ζωντανό ένα ηλικιωμένο ζευγάρι.

Το ίδιο βράδυ αποφασίστηκε η πλήρης εκκένωση του χωριού.

Οι κάτοικοι εγκατέλειψαν τα σπίτια τους παίρνοντας μαζί μόνο τα απολύτως απαραίτητα. Άλλοι φιλοξενήθηκαν σε συγγενικά σπίτια, άλλοι σε ξενοδοχεία στα Βατερά και αρκετοί στον πρόχειρο καταυλισμό που στήθηκε στο γήπεδο του Πολιχνίτου από τον Ελληνικό Στρατό.

Για σχεδόν έναν μήνα η Βρίσα φυλασσόταν από στρατιωτικές δυνάμεις. Οι κάτοικοι μπορούσαν να εισέρχονται μόνο συγκεκριμένες ώρες και με επίδειξη ταυτότητας, προκειμένου να περισώσουν ό,τι είχε απομείνει από τις περιουσίες τους.

Καταστροφές σε ολόκληρη τη Λέσβο

Οι ζημιές δεν περιορίστηκαν στη Βρίσα.

Στο Πλωμάρι, στη Σκάλα Πολιχνίτου, στα Βατερά, στη Σκάλα Λουτρών αλλά και στο ιστορικό κέντρο της Μυτιλήνης καταγράφηκαν σοβαρές βλάβες.

Στη Σκάλα Πολιχνίτου κατέρρευσαν παλιά βιομηχανικά κτίρια, ενώ στη Σκάλα Λουτρών κατέρρευσε μεγάλο τμήμα της ιστορικής καμινάδας του παλιού ελαιοτριβείου «Ζαΐρα», προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές στο κτίριο.

Στη Μυτιλήνη, ρωγμές και πτώσεις σοβάδων σημειώθηκαν σε δεκάδες κτίρια, μεταξύ αυτών και στο ιστορικό Δημαρχείο της πόλης.

Η Λέσβος στο επίκεντρο του κόσμου

Τις επόμενες ημέρες η Λέσβος βρέθηκε στο επίκεντρο της δημοσιότητας.

Στο νησί έσπευσαν υπουργοί, κυβερνητικά κλιμάκια, μηχανικοί, επιστήμονες και σωστικά συνεργεία. Τη Βρίσα επισκέφθηκαν ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, πολιτικοί αρχηγοί, βουλευτές και δεκάδες δημοσιογράφοι από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Οι εικόνες της κατεστραμμένης Βρίσας έκαναν τον γύρο του κόσμου.

Και έπειτα, όπως συμβαίνει συχνά, τα φώτα της δημοσιότητας έσβησαν.

Ο απολογισμός της τραγωδίας

Τα επίσημα στοιχεία καταγράφουν το μέγεθος της καταστροφής:

• Περισσότερα από 300 κτίρια καταστράφηκαν ολοσχερώς.
• Πάνω από 1.000 κτίρια υπέστησαν σοβαρές ζημιές.
• Περίπου 500 ακόμη κτίρια παρουσίασαν ζημιές μικρότερης έκτασης.
• Καταστράφηκε το Δημοτικό Σχολείο και το Νηπιαγωγείο της Βρίσας.
• Ζημιές υπέστησαν περίπου 50 σχολικά κτίρια σε όλη τη Λέσβο.
• Περισσότεροι από 25 ναοί και ξωκλήσια επλήγησαν από τον σεισμό.
• Δεκάδες επιχειρήσεις, αγροτικές εγκαταστάσεις και οικοσκευές καταστράφηκαν.

Το 80% περίπου των συνολικών ζημιών εντοπίστηκε στη Βρίσα.

Εννέα χρόνια μετά...

Σήμερα, εννέα χρόνια μετά τον καταστροφικό σεισμό, η Βρίσα συνεχίζει να παλεύει.

Παρά τις αποκαταστάσεις που έχουν γίνει, παρά τα σπίτια που ξαναχτίστηκαν και τα έργα που προχώρησαν, εκατοντάδες υποθέσεις εξακολουθούν να παραμένουν ανοιχτές. Καθυστερήσεις σε μελέτες, εγκρίσεις, αποζημιώσεις και γραφειοκρατικές διαδικασίες εξακολουθούν να ταλαιπωρούν σεισμόπληκτες οικογένειες.

Πολλοί κάτοικοι συνεχίζουν να θυμούνται εκείνο το μεσημέρι σαν να ήταν χθες.

Τον ήχο της γης που βούιζε.

Τη σκόνη που σκέπασε το χωριό.

Τις φωνές αγωνίας.

Την αβεβαιότητα για το αν θα ξαναδούν ποτέ τα σπίτια τους όρθια.

Ο σεισμός της 12ης Ιουνίου 2017 δεν κατέστρεψε μόνο κτίρια και περιουσίες.

Κατέστρεψε ζωές, ανέτρεψε σχέδια και σημάδεψε μια ολόκληρη γενιά κατοίκων της νότιας Λέσβου.

Κι όμως, μέσα από τα ερείπια, η Βρίσα εξακολουθεί να στέκεται όρθια.

Πληγωμένη, αλλά όρθια.

Και συνεχίζει να περιμένει τη μέρα που η αναγέννησή της θα ολοκληρωθεί και η μνήμη εκείνης της τραγικής ημέρας θα αποτελεί μόνο ένα κομμάτι της ιστορίας της και όχι της καθημερινότητάς της.