Συναγερμός στη Δύση μετά από ιρανική βαλλιστική επίθεση – Στο «κάδρο» ακόμη και ευρωπαϊκές πόλεις

Σε νέα φάση έντασης φαίνεται να περνά η γεωπολιτική κρίση, μετά την απόπειρα βαλλιστικού πλήγματος του Ιράν στη στρατιωτική βάση Ντιέγκο Γκαρσία, στον Ινδικό Ωκεανό. Η βάση, κοινής χρήσης από το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες, αποτέλεσε στόχο επίθεσης μεγάλης εμβέλειας, προκαλώντας έντονη ανησυχία σε ΝΑΤΟ και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Σύμφωνα με αναλυτές, το όπλο που χρησιμοποιήθηκε εκτιμάται ότι ήταν ο Khorramshahr-4, ένας βαλλιστικός πύραυλος βάρους περίπου 20 τόνων, με δυνατότητα μεταφοράς πολλαπλών κεφαλών. Αν και η επίθεση δεν πέτυχε – με έναν πύραυλο να αναχαιτίζεται και έναν δεύτερο να αποτυγχάνει κατά την πτήση – το μήνυμα που εστάλη θεωρείται σαφές: η εμβέλεια των ιρανικών συστημάτων ενδέχεται να ξεπερνά τις μέχρι σήμερα εκτιμήσεις.

Σενάρια απειλής για την Ευρώπη

Αναλυτές άμυνας προειδοποιούν ότι, αν επιβεβαιωθούν οι δυνατότητες του συγκεκριμένου πυραύλου, μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις όπως το Λονδίνο, το Παρίσι και το Βερολίνο θα μπορούσαν να βρεθούν εντός εμβέλειας. Παράλληλα, στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Κύπρος, την Ελλάδα, την Τουρκία και τα Βαλκάνια θεωρούνται ήδη δυνητικοί στόχοι.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και πρόσφατα περιστατικά στην Ανατολική Μεσόγειο, με drones και πυραύλους να αναχαιτίζονται πάνω από την Τουρκία, ενώ εκτιμάται ότι πιθανός στόχος ήταν η Κύπρος.

Τεχνικά όρια και αμφιβολίες

Παρά τις εκτιμήσεις, ειδικοί επισημαίνουν ότι η τεχνολογία για αξιόπιστα πλήγματα σε αποστάσεις άνω των 3.000 χιλιομέτρων παραμένει ιδιαίτερα απαιτητική. Ζητήματα όπως η καθοδήγηση, ο έλεγχος πτήσης και οι ακραίες θερμοκρασίες κατά την επανείσοδο στην ατμόσφαιρα αποτελούν κρίσιμες προκλήσεις.

Η αποτυχία του πλήγματος στο Ντιέγκο Γκαρσία ενισχύει τις αμφιβολίες για το κατά πόσο το Ιράν έχει ήδη κατακτήσει αυτές τις δυνατότητες.

Το ευρύτερο οπλοστάσιο

Πέρα από βαλλιστικούς πυραύλους, η Τεχεράνη διαθέτει και άλλα μέσα μεγάλης εμβέλειας, όπως το drone Shahed-136 και πυραύλους cruise με εμβέλεια έως 3.000 χιλιομέτρων. Τα συστήματα αυτά πετούν σε χαμηλό ύψος, καθιστώντας τον εντοπισμό τους πιο δύσκολο, αν και μεταφέρουν μικρότερες κεφαλές.

Στο μικροσκόπιο το ΝΑΤΟ

Το ΝΑΤΟ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με τον γενικό γραμματέα Μαρκ Ρούτε να δηλώνει ότι εξετάζεται κατά πόσο το Ιράν μπορεί να πλήξει ευρωπαϊκές πόλεις. Παράλληλα, αξιωματούχοι εμφανίζονται καθησυχαστικοί, τονίζοντας ότι η Συμμαχία διαθέτει τα μέσα για να υπερασπιστεί το έδαφός της.

«Οριζόντια κλιμάκωση» και νέοι κίνδυνοι

Η συγκεκριμένη επίθεση εντάσσεται σε μια στρατηγική «οριζόντιας κλιμάκωσης», δηλαδή επέκτασης της σύγκρουσης σε νέα γεωγραφικά μέτωπα. Ήδη, το Ιράν έχει στοχεύσει περιοχές όπως η Κύπρος, το βόρειο Ιράκ και το Ομάν, ενώ συνεχίζονται οι πιέσεις στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.

Αναλυτές εκτιμούν πάντως ότι μια άμεση επίθεση σε ευρωπαϊκό έδαφος παραμένει λιγότερο πιθανή, εκτός αν εμπλακούν άμεσα χώρες της Ευρώπης στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν.

Εύθραυστη ισορροπία

Παρά τις διαβεβαιώσεις περί επαρκούς άμυνας, η επίθεση στο Ντιέγκο Γκαρσία αναδεικνύει τα κενά και τις προκλήσεις της αντιπυραυλικής προστασίας, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες βάσεις και κρίσιμες υποδομές.

Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ξεκάθαρο: η σύγκρουση επεκτείνεται, τα όρια δοκιμάζονται και η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να θεωρείται γεωγραφικά «εκτός εμβέλειας».