Σε τι κατάσταση βρίσκονται τα καταφύγια στη Λέσβο σε περίπτωση πολέμου – Είναι επαρκή για τον πληθυσμό;

Το θέμα των καταφυγίων πολιτικής προστασίας επανέρχεται στο προσκήνιο το τελευταίο διάστημα, λόγω της αυξημένης γεωπολιτικής έντασης στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου μετα τον πολεμο που εχει ξεσπασει στην Μέση Ανατολή. Πολλοί πολίτες αναρωτιούνται αν σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης υπάρχουν επαρκείς υποδομές προστασίας και στη Λέσβο.

Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, σε ολόκληρη την Ελλάδα έχουν καταγραφεί περίπου 2.892 καταφύγια για τον άμαχο πληθυσμό, με συνολική χωρητικότητα σχεδόν 2 εκατομμυρίων ανθρώπων.

Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι μεγάλο μέρος αυτών των χώρων αποτελείται από παλαιά καταφύγια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ή του Ψυχρού Πολέμου, ενώ αρκετά βρίσκονται σε υπόγεια δημόσιων κτιρίων ή άλλους χώρους που έχουν χαρακτηριστεί ως καταφύγια σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Η κατάσταση στα νησιά του Αιγαίου

Στα νησιά του Αιγαίου, όπως η Μυτιληνη και γενικότερα στη Λέσβο, δεν υπάρχει εκτεταμένο δίκτυο σύγχρονων πολεμικών καταφυγίων. Οι περισσότεροι χώροι που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε περίπτωση κρίσης είναι:

• παλαιά υπόγεια καταφύγια που κατασκευάστηκαν κυρίως πριν από δεκαετίες

• υπόγεια δημόσιων κτιρίων

• υπόγεια πάρκινγκ ή μεγάλοι υπόγειοι χώροι

• χώροι συγκέντρωσης που μπορούν να λειτουργήσουν ως προσωρινή προστασία

Οι χώροι αυτοί καταγράφονται στο πλαίσιο των σχεδίων Πολιτικής Άμυνας και Πολιτικής Προστασίας, ώστε να χρησιμοποιηθούν σε περιπτώσεις πολέμου ή μεγάλης κρίσης.

Αρκούν για τον πληθυσμό;

Το βασικό πρόβλημα που επισημαίνουν ειδικοί είναι ότι ο αριθμός και η χωρητικότητα των καταφυγίων σε εθνικό επίπεδο δεν επαρκούν για την πλήρη κάλυψη του πληθυσμού. Παρότι υπάρχουν σχεδόν 3.000 καταφύγια, μπορούν να φιλοξενήσουν περίπου 2 εκατομμύρια ανθρώπους, δηλαδή μόνο ένα μέρος των κατοίκων της χώρας.

Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση μεγάλης κρίσης θα χρησιμοποιούνταν και εναλλακτικοί χώροι προστασίας, ενώ σημαντικό ρόλο θα είχε και η έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών μέσω των σχεδίων έκτακτης ανάγκης.

Το ζήτημα της συντήρησης

Ένα ακόμη θέμα που τίθεται συχνά είναι η κατάσταση πολλών παλαιών καταφυγίων, τα οποία σε αρκετές περιπτώσεις δεν έχουν συντηρηθεί συστηματικά για δεκαετίες. Αυτό δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με την ετοιμότητα και την καταλληλότητά τους για χρήση σε πραγματικές συνθήκες κρίσης.

Συμπέρασμα

Αν και υπάρχουν καταγεγραμμένοι χώροι που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως καταφύγια, η Ελλάδα –και κατ’ επέκταση και η Λέσβος– δεν διαθέτει ακόμη ένα εκτεταμένο και σύγχρονο δίκτυο πολεμικών καταφυγίων που να καλύπτει πλήρως τον πληθυσμό.

Η ενίσχυση των υποδομών πολιτικής προστασίας και η επικαιροποίηση των σχεδίων έκτακτης ανάγκης θεωρούνται από πολλούς αναλυτές βασικά ζητήματα για την ασφάλεια των πολιτών σε περίπτωση μεγάλης κρίσης.

Υποσημείωση: Το παρόν ρεπορτάζ έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν σκοπεύει να προκαλέσει πανικό. Τα θέματα που θίγονται αφορούν ενδεχόμενα και στόχο έχουν την ενημέρωση των πολιτών για πιθανές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.